II GZ 173/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w Kartoszynie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 668/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w Kartoszynie na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu towaru niespełniającego wymagań jakościowych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 668/06 odmówił przyznania "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Kartoszynie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zakazującej wprowadzenia do obrotu partii nawozu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w dniu 24 maja 2006 r. [...]" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 stycznia 2006 r. Skarżąca podniosła, iż nie dysponuje środkami wystarczającymi na pokrycie wpisu, gdyż oferuje produkty sezonowe – nawozy, a z powodu tegorocznych warunków atmosferycznych nie osiągnęła spodziewanego zysku. Z informacji wskazanych na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z innych dokumentów wynika, iż wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosi 3.610.000,00 zł, wartość środków trwałych sięga kwoty 4.312.171,23 zł, natomiast wysokość zysku za ostatni rok bilansowy według bilansu wynosi 134.416,58 zł. W 2005 roku skarżąca, przy przychodzie w wysokości 3.200.823,28 zł uzyskała dochód w kwocie 257.386,45 zł, natomiast w okresie od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 31 maja 2006 r. uzyskała, przy przychodzie w wysokości 1.588.756,35 zł, dochód w kwocie 74.117,50 zł (kopia CIT – 2). Z trzech kopii wyciągów bankowych wynika, że w ostatnich dniach miesiąca marca, kwietnia i maja na rachunku bankowym skarżącej występował debet w średniej wysokości 400.000 zł. Ze sprawozdania finansowego za rok 2005 wartość środków trwałych na dzień 31 grudnia 2005 r. wyniosła 4.958.055 zł przy czym stan umorzenia środków trwałych osiągnął wysokość 795.835 zł. Spółka zatrudniała na koniec 2005 r. 19 pracowników, a dochód do opodatkowania wyniósł 250.935 zł. Odmawiając przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd, powołując się na treść art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji majątkowej uniemożliwiającej uzyskanie środków na pokrycie kosztów sądowych. Mając na uwadze osiągany w dłuższym okresie poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez "[...]" Sp. z o.o. dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, nie można podzielić argumentu strony skarżącej o braku środków na pokrycie wpisu sądowego, tym bardziej, że skala osiągniętego dochodu znacznie przewyższała wysokość ewentualnego wpisu sądowego. Ponadto zdaniem Sądu, skarżąca spółka powinna była część osiąganego dochodu z działalności gospodarczej przeznaczyć między innymi na zabezpieczenie ewentualnych kosztów sądowych. Reasumując Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, do czego zobligowana została treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca wniosła o uchylenie tego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż spółka chcąc realizować swoje prawa przed sądem, nie ma obowiązku "przewidywania" konieczności posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego, na co wskazywał Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Taki obowiązek nie wynika, zdaniem skarżącej, z żadnego przepisu prawa. Skarżąca nie mogła przewidzieć, że w stosunku do niej zostanie wydana decyzja nakazująca wycofanie z obrotu części nawozu, a przez to nie mogła zabezpieczyć środków na prowadzenie postępowania sądowego, które zostały rozdysponowane. Ponadto wydatki skarżącej są tak wysokie, że osiągany przez nią dochód nie wystarcza na ich pokrycie w całości, na co wskazuje stan rachunku bankowego z wykazanym debetem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak to słusznie zauważył Sąd I instancji ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony, obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Należy zauważyć, że poziom osiąganych przez skarżącą dochodów nie jest w tej sprawie kwestionowany. Argumenty skarżącej zmierzają do wykazania, że nie była w stanie nawet przy wyżej wskazanych dochodach, ponieść kosztów postępowania sądowego, gdyż uzyskane środki finansowe przez "[...]" Sp. z o.o. w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej zostały całkowicie rozdysponowane na inne wydatki, co w konsekwencji spowodowało powstanie debetu na rachunku bankowym spółki. Jak wynika z akt sprawy w dniu 23 lutego 2006 r. strona skarżąca wniosła za pośrednictwem organu administracji skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 stycznia 2006 r. nr [...] Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych "[...]" Sp. z o.o. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu w dniu 24 maja 2005 r. W dniu 25 maja 2005 r. na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca zrealizowała wpłatę w wysokości 200 zł w związku z niniejszą sprawą zawisłą przed tym Sądem pod sygnaturą akt VI SA/Wa 668/06. Należy zatem przyjąć, że skarżąca wśród różnego rodzaju wydatków ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przewidziała również konieczność poniesienia wydatków w związku z prowadzonym procesem sądowym i w rezultacie poniosła koszty sądowe w postaci opłaty w wysokości 200 zł, której wysokość odpowiada wpisowi sądowemu dokonywanemu w tego rodzaju sprawach na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2197). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym zażaleniem orzeczeniu, iż strona skarżąca ani we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ani w dodatkowych dokumentach nadesłanych na wezwanie Sądu I instancji nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, przez co nie spełniła obowiązku wynikającego z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Strona nie wykazała, iż wykorzystała wszelkie dostępne oraz wystarczające w danych okolicznościach środki, by zgromadzić wymagane kwoty na pokrycie kosztów postępowania przed sądem, gdyż jak się okazało, udało się zagospodarować środki finansowe do realizacji jej praw w postępowaniu sądowym, czego dowodzi fakt dokonania wpłaty 200 zł na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 19 stycznia 2006 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 5