II GZ 190/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1211/08 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1211/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił wniosek G. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu wniosku nie wykazano, iż zostały podjęte wszelkie możliwe starania w celu dokonania czynności procesowej w zakreślonym terminie, tak by można było uznać, że skarżący działał z należytą starannością. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że skarżący powinien w swoim imieniu wnieść skargę do sądu niezależnie od działań Rzecznika Praw Obywatelskich. Opierając się jedynie na przypuszczeniu wystąpienia ze skargą innego podmiotu w swojej sprawie, nie zachował wystarczającej dbałości o swoje interesy. Przedmiotową skargę mógł wnieść zatem sam skarżący, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz te podmioty działające łącznie, co oznacza, że wystąpienie Rzecznika ze skargą do sądu administracyjnego nie pozbawiłoby samodzielnego działania samego skarżącego. W ocenie Sądu, G. K. powinien był zabezpieczyć się przed ewentualną odmową wniesienia skargi przez inny podmiot i wnieść ten środek zaskarżenia samodzielnie. Ponieważ tego nie wykonał, Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie dołożył wszelkich starań zmierzających do tego, by jego sprawa przebiegała prawidłowo i w ten sposób dopuścił się on winy w postaci niedbalstwa. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. K. wniósł o przywrócenie terminu i nadanie wnioskowi z dnia [...] marca 2008 r. dalszego biegu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz o uznanie właściwości do rozpoznania sprawy ze względu na ekonomiczność procesu i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., na którego obszarze siedzibę mają: organ administracji publicznej ZUS i osoba skarżąca. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w okresie zwłoki w terminie zajęty był sprawami rodziny, która od 1999 r. żyła w nędzy i biedzie. Sytuacja ta spowodowała niedotrzymanie terminu zaskarżenia w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] lutego 2008 r. G. K. zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich o wystąpienie w jego imieniu ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Ponieważ organ odmówił dokonania tej czynności, skarżący sam złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Strona wskazała ponadto, iż z dniem [...] marca 2008 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i została zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, z uwagi na zadłużenie obliczone przez ZUS. Skarżący nie może również otrzymać odpowiedniej pracy na terenie G., ze względu na stan zdrowia oraz wiek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. – jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz, czy okoliczności te są tego rodzaju, że nie można stronie przypisać winy za opóźnienie. Mając na uwadze przyczyny, z powodu których skarżący w niniejszej sprawie uchybił terminowi do wniesienia skargi, uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej oceny wskazanych we wniosku okoliczności oraz stopnia zawinienia przez stronę w uchybieniu ustawowemu terminowi. Przesłanka braku winy wiąże się bowiem z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminowi do wniesienia skargi powstało z przyczyn, których nie sposób uznać za niezawinione. Bezczynne oczekiwanie skarżącego na podjęcie przez Rzecznika Praw Obywatelskich działań w jego sprawie powoduje, że negatywne konsekwencje, wynikające z uchybienia trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi, obciążają samą stronę postępowania. Podkreślenia również wymaga, że zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich o wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego w indywidualnej sprawie, nie powoduje przerwy w biegu terminu do dokonania tej czynności procesowej bezpośrednio przez samą stronę postępowania. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminowi, mieści się zaś samodzielne działanie skarżącego, mające na celu wyłącznie dbałość o własne interesy, a nie oczekiwanie na podjęcie czynności przez inny podmiot. Na marginesie należy zwrócić uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Poza zakresem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje kwestia zasadności samego wniosku. Dlatego też merytoryczne argumenty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu, a w szczególności trudna sytuacja materialna jego rodziny, nie mają prawnego znaczenia w aspekcie art. 86 § 1 p.p.s.a., tj. możliwości przywrócenia terminu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.