II GZ 194/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1570/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1570/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A. R. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1570/11, oddalającego skargę A. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga kasacyjna została nadana w ostatnim dniu terminu (15 lutego 2012 r.) na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA przekazał następnie ten środek odwoławczy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to jest do sądu, za pośrednictwem którego skarga kasacyjna powinna być wniesiona. Pełnomocnik skarżącej został poinformowany o tym przekazaniu w dniu 28 lutego 2012 r. Oznaczało to, zdaniem Sądu pierwszej instancji, że to właśnie w tym dniu rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten upływał z dniem 6 marca 2012 r. Zatem wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 26 marca 2012 r. (data nadania) był spóźniony i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. R., reprezentowana przez radcę prawnego K. B. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia. Autor zażalenia podniósł, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji nie podjął się rozważenia kwestii, czy do naruszenia terminu doszło z braku winy skarżącej, mimo że kryterium braku winy jest w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie uchybienie terminowi do usunięcia braków skargi nastąpiło bez winy skarżącej, co sprawia, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec sposobu sformułowania zażalenia, podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu wpadkowym jest postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaistnienie przesłanek odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu sprawia, że wniosek taki nie jest rozpoznawany merytorycznie, a zatem w takiej sytuacji sąd nie rozważa wskazanych w nim przyczyn uchybienia terminu. Wobec tego bezzasadne jest podnoszenie w zażaleniu kwestii braku oceny przez Sąd pierwszej instancji przesłanek, które miały wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Celem kontroli instancyjnej zainicjowanej przedmiotowym zażaleniem jest natomiast ocena, czy Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że jest on spóźniony. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie przyczyna uchybienia terminu ustała wówczas, gdy pełnomocnik skarżącej dowiedział się, że uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nastąpiło to w dniu 28 lutego 2012 r., gdy radca prawny K. B. odebrał pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego, informujące o przekazaniu wniesionej przez niego skargi kasacyjnej A. R. do Sądu pierwszej instancji, za pośrednictwem którego skarga ta powinna była być wniesiona. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie, w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi lub skargi kasacyjnej strona (bądź jej pełnomocnik) uzyskuje pewną informację o takim uchybieniu najpóźniej w dniu otrzymania postanowienia sądu odrzucającego jej skargę lub skargę kasacyjną, bowiem w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazywana jest ta okoliczność. Nie oznacza to jednak, że nie może takiej informacji otrzymać wcześniej w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy. Może się bowiem zdarzyć, że zanim zostanie doręczone postanowienie odrzucające spóźnioną skargę (skargę kasacyjną), strona (jej pełnomocnik) otrzyma wcześniej inną, pewną informację, że doszło do uchybienia terminu. Po otrzymaniu informacji o uchybieniu terminu rozpoczyna swój bieg 7-dniowy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (skargi kasacyjnej). Skoro bowiem strona już wie o uchybieniu terminu, to w ciągu 7 dni od uzyskania tej wiedzy powinna podjąć działania mające na celu jego przywrócenie. Działania podjęte później są spóźnione i wniosek o przywrócenie terminu zostaje odrzucony na podstawie art. 88 p.p.s.a. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Wprawdzie postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 7 marca 2012 r., odrzucające skargę kasacyjną i zawierające informację o uchybieniu terminowi do wniesienia wspomnianego środka odwoławczego, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 marca 2012 r., jednakże już wcześniej radca prawny K. B. uzyskał pewną (bo pochodzącą z Sądu) informację, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu 28 lutego 2012 r. (vide notatka służbowa – k. 77 akt WSA) pełnomocnik ten odebrał bowiem przekazane mu do wiadomości pismo Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 23 lutego 2012 r. o przekazaniu do Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi kasacyjnej A. R. Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 15 lutego 2012 r., zaś skarga kasacyjna została nadana na adres właściwego sądu (WSA w Warszawie) dopiero w dniu 23 lutego 2012 r. przez NSA, to uznać należy, że profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej uzyskał tym samym wiedzę, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg w dniu 29 lutego 2012 r., to jest w następnym dniu po otrzymaniu informacji, z której wynikało, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie tego terminu mógł być zatem złożony do 6 marca 2012 r. Skoro przedmiotowy wniosek został złożony przez pełnomocnika skarżącej dopiero w dniu 26 marca 2012 r. (data nadania w placówce pocztowej), to wniosek ten należało uznać za spóźniony. Sąd pierwszej instancji nie mógł zatem rozpoznać takiego wniosku merytorycznie, lecz był zobligowany do jego odrzucenia na podstawie art. 88 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG