II GZ 196/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Sulimierski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2443/07 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2443/07 oddalił wniosek A. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W ocenie Sądu I instancji, niezbędną przesłanką przyznania ochrony tymczasowej jest możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Z przymiotu wykonalności nie korzystają natomiast akty administracyjne odmowne. Skoro zatem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, to nie nakłada ona na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub przymusowo. Z uwagi na to, w ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Na powyższe postanowienie A. B. złożyła zażalenie i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonalności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że spełniła wszystkie wymagania, od których uzależnione jest wydanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto z przedstawionych przez nią dokumentów wynika, iż uiszczenie zaległych składek przekracza jej możliwości finansowe. Skarżąca podniosła również, że nie posiada żadnego majątku ruchomego bądź nieruchomego, a wszystkie pieniądze przeznacza na utrzymanie rodziny. A. B. nie zgodziła się również ze stwierdzeniem Sądu I instancji, iż przedmiotowej decyzji brak przymiotu wykonalności, w związku z czym wstrzymanie jej wykonania jest niemożliwe. Skarżąca podkreśliła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych wszczął na tej podstawie postępowanie egzekucyjne, zajął środki z rachunku bankowego, a ponadto od decyzji naliczane są odsetki. Wskazała, że zajęcie środków z rachunku bankowego może skutkować zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania, co stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zakres kontroli zaskarżonego postanowienia, wobec braku sformułowania zarzutów wobec Sądu I instancji, ograniczony jest tylko do oceny zgodności z prawem. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując niniejsze zażalenie zbadał, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza. Podstawowy problem w sprawie sprowadza się do oceny czy możliwe jest, w trybie art. 61 § 3 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji na gruncie niniejszej sprawy jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji uznał, iż decyzja taka nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków. W związku z powyższym nie nadaje się ona do wykonania, ani też nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Brak jest zatem podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 197 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.