II GZ 206/21

Dnia 29 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 273/20 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wydania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 273/20 na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek A.B. o wyłączenie sędziego NSA Jacka Hyli w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia 2 lutego 2021 r. o wyłączenie ww. sędziego od udziału w tej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie zachodzi bowiem żadna okoliczność wymieniona w art. 18 § 1 p.p.s.a., która uzasadniałaby wyłączenie wymienionego sędziego z mocy ustawy. Nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., tj. takie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w tej sprawie. Sąd podkreślił, że skarżący w swoim wniosku nie wskazał na żadne okoliczności, które uzasadniałyby wyłącznie wymienionego sędziego. Za takowe z całą pewnością nie mogą być uznane niezadowolenie skarżącego z treści wydanego w jego sprawie wyroku w dniu 10 grudnia 2020 r. i uzasadnienia sporządzonego przez sędziego sprawozdawcę, którego dotyczy wniosek. Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Instytucja wyłączenia sędziego, jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Sąd wskazał ponadto, że ww. sędzia złożył oświadczenie, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które uzasadniałyby jego wyłączenie od udziału w sprawie, w szczególności nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie. Dlatego wniosek o wyłączenie sędziego został oddalony. W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości. W uzasadnieniu podniósł, że powziął informację, że w jego sprawach orzekają sędziowie o tym samym nazwisku, to jest sędzia NSA Jacek Hyla w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku oraz sędzia Magdalena Hyla w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w Gdańsku. Skarżący podkreślił, że ma wątpliwość, czy to "zwykła zbieżność nazwisk", czy faktycznie tych dwóch sędziów jest ze sobą spokrewnionych. Ponadto, zdaniem skarżącego, jego wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznany na rozprawie jawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Art. 18 § 1 p.p.s.a. wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego musi być oparty na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., należy rozumieć zarówno okoliczności związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, jak również inne uwarunkowania, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019 i powołane tam orzecznictwo NSA). Warunkiem koniecznym do uwzględnienia wniosku strony o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest więc – oparte wyłącznie na zobiektywizowanych przesłankach – uprawdopodobnienie istnienia okoliczności, które będą budzić wątpliwości odnośnie wydania przez sędziego orzeczenia. Skarżący natomiast ani we wniosku o wyłączenie, ani też w zażaleniu na postanowienie odmawiające wyłączenia nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności w stosunku do sędziego, którego wyłączenia się domagał, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wyłączenia. Trafnie też wyjaśnił skarżącemu, że wskazywane przez niego przyczyny (skoro koncentrują się wyłącznie na niezadowoleniu z wydanego w jego sprawie wyroku przez WSA w Gdańsku, gdzie sprawozdawcą w sprawie był sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie) nie mają żadnego znaczenia i nie mogą podlegać ocenie w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o wyłączenie sędziego, które zostało uregulowane w powołanych wyżej przepisach p.p.s.a. Przesłanki wyłączenia sędziego w nich wymienione nie zaistniały bowiem w tej sprawie, co prawidłowo ocenił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie zostały bowiem wskazane, a tym samym uprawdopodobnione przez skarżącego. Ponadto, sędzia, którego dotyczył wniosek w dniu 10 lutego 2021 r. złożył oświadczenie, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które uzasadniałyby jego wyłączenie od udziału w sprawie, w szczególności nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie. Zarzuty zażalenia, że sędzia NSA Jacek Hyla w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku oraz sędzia Magdalena Hyla w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe w Gdańsku mają to samo nazwisko nie zostały natomiast przez skarżącego uzasadnione, ani poparte jakąkolwiek argumentacją, co do wpływu toczenia się jego spraw w sądach administracyjnym i powszechnym na bezstronność sędziego w tej sprawie, a jedynie wyrażoną wątpliwością, co do "zbieżności nazwisk" sędziów orzekających w tych sądach. Skarżący nie podał bowiem, jakie konkretnie uwarunkowania dotyczące wymienionych sędziów mogłyby wpływać na nieobiektywne rozpoznanie i wydanie orzeczenia w jego sprawie toczącej się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku. Stosownie zaś do treści stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy, a postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Dlatego za niezasadne należało uznać twierdzenie skarżącego zawarte w zażaleniu, że jego wniosek o wyłączenie sędziego powinien być rozpoznany na rozprawie jawnej. Sąd I instancji ocenił więc wniosek skarżącego w sposób prawidłowy, co doprowadziło do trafnego stwierdzenia, że przedstawione przez skarżącego we wniosku twierdzenia, przemawiające – jego zdaniem – za wyłączeniem sędziego, nie pozwalały na jego uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.