II GZ 220/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1776/08 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1776/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. N. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1776/08 oddalającego skargę M. N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Pismem złożonym w dniu 16 czerwca 2009 r., skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1776/08. We wniosku wskazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło wskutek nieznajomości przepisów prawa i błędnego przekonania, że rozstrzygnięcie Sądu zostanie przesłane z urzędu. Podkreślił przy tym, iż dopiero po upływie terminu dowiedział się, że sam musi wystąpić z określonym wnioskiem. M.. N. będący producentem rolnym wskazał także, że prowadził swoje sprawy bez fachowego pełnomocnika, co jego zdaniem zwalniało go z ponoszenia winy za brak wiedzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając M. N. przywrócenia terminu uznał, iż nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu powoływane przez skarżącego okoliczności nie zasługiwały na uwzględnienie. Nieznajomość prawa nie stanowiła bowiem podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji podał, że w dniu 30 kwietnia 2009 r. doręczono stronie zawiadomienie o terminie rozprawy, które w punkcie 3 pouczenia zawierało informację o sposobie składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi. W niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku nastąpiło na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r., termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia upłynął więc w dniu 10 czerwca 2009 r. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybił temu terminowi bez swojej winy, bowiem przedstawiona we wniosku argumentacja oparta na twierdzeniu o braku zrozumienia zasad wnoszenia przedmiotowego wniosku przez pryzmat zasady dostępu obywateli do sądów nie zasługiwała na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie M. N. złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 86 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wydane postanowienie pozbawiło skarżącego możliwości zapoznania się z treścią wyroku o kluczowym dla niego znaczeniu. M. N. podkreślił, że wykonując pracę rolnika nie dysponuje dostateczną wiedzą prawniczą, która umożliwiałaby mu prawidłowe załatwianie spraw sądowych, dlatego też jego zdaniem uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 86 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu, jednakże przy zachowaniu określonych przepisami warunków, tj. wynikających z art. 87 § 1 – 4 p.p.s.a. Jednym z nich, przewidzianym w § 2 art. 87 p.p.s.a., jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest jedynie w sytuacji powstania przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu przez stronę. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podnieść przy tym należy, że przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W warunkach niniejszej sprawy podzielić należy ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że wnioskodawca nie wykazał braku zawinienia po swojej stronie. Okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie mogą bowiem zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Należy przychylić się do stanowiska Sądu I instancji, który stwierdził, że za taką okoliczność nie można uznać braku wiedzy prawniczej, która umożliwiałaby skarżącemu prawidłowe i terminowe załatwianie spraw sądowych, w tym obliczanie terminów i wnoszenie pism. Należy też podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym, skoro M. N. zostało doręczone zawiadomienie o terminie rozprawy, w którym zawarto szczegółowe pouczenie oparte na treści art. 141 § 2 p.p.s.a. co do sposobu składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi (tj. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku), a także konsekwencji zaniechania terminowego dopełnienia tego wymogu, poprzez podanie, że złożenie wniosku po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną, niezasadnym stały się podniesione przez M. N. argumenty o braku winy w uchybieniu terminu. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że fakt, iż wydane postanowienie pozbawiło skarżącego możliwości zapoznania się z treścią wyroku, nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie, gdyż okoliczność ta nie stanowi jednej z przesłanek przywrócenia terminu, określonych wyczerpująco w art. 86 § 1, § 2 i art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.