II GZ 226/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. W. Sp. z o.o. Spółki komandytowej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1556/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. W. Sp. z o.o. Spółki komandytowej w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. odmówił P. W. Sp. z o.o. Spółce komandytowej w W. wstrzymania wykonania objętej jej skargą decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Sąd I instancji wskazał, że we wniesionej skardze na opisaną decyzję spółka zawarła wniosek o jej wstrzymanie podnosząc, że kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego i jego wykonanie nie jest do pogodzenia z art. 2 Konstytucji RP. Strona podniosła również, że uiszczenie nałożonej na nią kary wyrządzi jej znaczną szkodę pozbawiając ją środków na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazała ponadto, że w 23 postępowaniach administracyjnych nałożono na nią kary w łącznej kwocie 600.000 zł co mając na uwadze poniesioną w 2014 r. stratę w wysokości 10.304,88 zł doprowadzi do upadłości spółki. Sąd i instancji wskazując na przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała swej rzeczywistej sytuacji finansowej, co uniemożliwiało ustalenie, czy zapłata kary określonej zaskarżoną decyzją istotnie mogłaby spowodować upadłość spółki. Sąd wskazał, że skarżąca w związku z wnioskiem nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych lub złożonych deklaracji podatkowych. Nie wykazała również źródła środków finansowych przeznaczonych na nabycie automatów i ich utrzymanie, uzyskiwanych z tego tytułu dochodów jak również kosztów utrzymania powierzchni w lokalach. P. W. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w W. zażaleniem zaskarżyła w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dla ustalenia, czy w wyniku wykonania zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wystarczające jest uwzględnienie kosztów wykonania tego aktu zaskarżonego w danej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu nakazuje uwzględniać również okoliczność skumulowania się wielu identycznych aktów wydanych wobec skarżącego, a w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że skarżąca spółka nie wskazała w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji okoliczności wystarczających do uznania wniosku za zasadny, mimo że spółka wskazała na wysokie prawdopodobieństwo wyrządzenia jej znacznej szkody w postaci niewypłacalności i przyczyny takiego ryzyka. Podnosząc ten zarzut spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej spółki zawartego w skardze. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do zażalenia na okoliczność uzasadnienia wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 15 października 2015 r. skarżąca uzupełniła zażalenie. Powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 2015 r. (I KZP 10/15) oraz na fakt wejścia w życie - z dniem 3 września 2015 r. - art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy grach hazardowych, skarżąca spółka wskazała na bardzo wysokie prawdopodobieństwo uchylenia wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, co ma dodatkowo uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonalności tych decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wobec tego, że to sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, a więc dokonuje oceny czy wykonanie takiego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy spowoduje niebezpieczeństwo wystąpienia jednej bądź obu z przesłanek określonych w przywołanym przepisie, to na stronie domagającej się zastosowanie w stosunku do niej ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku w sposób przekonujący do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, na podstawie których możliwym będzie uznanie, że istotnie strona w sytuacji wykonania rozstrzygnięcia organu administracji może zostać narażona na wyrządzenie jej znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłową uznaje ocenę wniosku skarżącej spółki, jakiej dokonał Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P.. Skarżąca podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania przywołanej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do pozbawienia jej środków na dalsze prowadzenie działalności a w konsekwencji do upadłości spółki, nie przedstawiła w sposób wystarczający jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny rzeczywistych konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na nią kary pieniężnej. Nie jest, bowiem wystarczające samo przedstawienie bilansów aktywów i pasywów oraz rachunku zysków i strat za okres od stycznia do maja 2015 r. Analiza tych dokumentów nie daje miarodajnego obrazu rzeczywistej sytuacji finansowej spółki a wyłącznie obrazuje posiadane aktywa i pasywa na koniec 2014 r. i koniec maja 2015 r. oraz ogólny rachunek zysków i poniesionych strat w tych okresach. Nie można na ich podstawie dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się faktyczna płynność finansowa skarżącej spółki i jakie są jej rzeczywiste możliwości płatnicze. Trafnie Sąd I instancji zauważył, że brak dokumentów takich jak wyciągi z rachunków bankowych, złożonych deklaracji podatkowych czy obrazujących ponoszone koszty związane z utrzymaniem automatów i lokali w których są one usytuowane powoduje, że skarżąca nie wykazała jaką szkodę lub jakie trudne dla niej do odwrócenia skutki może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Wymienione braki wniosku powodują, iż nie była możliwa w pełni obiektywna i zgodna ze stanem rzeczywistym ocena wpływu na sytuację spółki okoliczność wielkości nałożonych na nią przez organ administracji kar pieniężnych, również w aspekcie wysokości kary nałożonej decyzją stanowiącą przedmiot tej sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.