II GZ 231/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "P. B." Sp. z o.o. w P. na postanowienie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2009 r.; sygn. akt IV SA/Po 522/09 w sprawie ze skargi "P. B." Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2008 r.; nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku z 16 września 2009 r. i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z 16 września 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 522/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyniku rozpoznania skargi "P. B." - Sp. z o.o. w P. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w P. Stwierdził, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu. Jednocześnie zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz "P. B." Sp. z o.o. kwotę 2507 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. "P. B." Sp. z o.o. w P. złożyła zażalenie na zawarte w powyższym wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania, zarzucając Sądowi I instancji dokonanie nieprawidłowego wyliczenia kosztów, jakie winny podlegać zwrotowi. Spółka wniosła o uchylenie postanowienia dotyczącego zwrotu kosztów postępowania oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz "P. B." Sp. z o.o. kosztów postępowania w kwocie 5867 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę zajmuje wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w tym wyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu kosztów postępowania. Powinno ono mieć charakter zwięzły, ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie przez sąd wyższej instancji, czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów. Samo przytoczenie przepisów prawnych lub powołanie się na ich literalne brzmienie nie jest wystarczające. W uzasadnieniu powinno się znaleźć ustalenie, jaka norma obowiązuje i jakie jest jej znaczenie, a więc uzasadnienie powinno zawierać interpretację przepisu w odniesieniu do określonej sprawy. Uzasadnienie powinno również uwidocznić operację logiczną, którą przeprowadził sąd stosując określone normy prawne w rozstrzyganej sprawie. Przechodząc do rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że Sąd I instancji orzekając o kosztach postępowania przywołał jedynie w uzasadnieniu wyroku przepis art. 200 p.p.s.a., pomijając argumentację przemawiającą za zasądzeniem kosztów w przyjętej wysokości. Wskazany art. 200 p.p.s.a. określa jedynie, że w razie uwzględnienia skargi stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw; nie rozstrzyga natomiast samodzielnie o sposobie ustalenia wysokości kosztów, ani nie stanowi podstawy do decyzji sądu związanej z wysokością tych kosztów. Brak uzasadnienia co do elementów składowych kosztów, a także brak szczegółowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tej części wyroku, uniemożliwiają kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca była reprezentowana w postępowaniu przed Sądem I instancji przez radcę prawnego na podstawie pełnomocnictwa udzielonego [...] września 2004 r. (k. [...] akt sądowych). Zakres przedmiotowy pełnomocnictwa obejmował upoważnienie do reprezentowania skarżącej Spółki "we wszelkich postępowaniach sądowych i egzekucyjnych", a więc również w postępowaniu przed WSA w Poznaniu. Pełnomocnik strony domagał się w skardze zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. W związku z tym, że skarżąca była reprezentowana w postępowaniu sądowym przez radcę prawnego, ustalenie niezbędnych kosztów postępowania powinno być dokonane przez Sąd I instancji w oparciu o § 2 art. 205 p.p.s.a. Jednakże Sąd nie wskazał w podstawie prawnej rozstrzygnięcia wymienionego wyżej przepisu. Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi (k. [...] akt sądowych) w wysokości 1500 zł, stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Taką też kwotę skarżąca uiściła (k. [...]). Nie ulega wątpliwości, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu była określona należność pieniężna w wysokości [...] zł. W związku z tym do kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), przewidujący koszty zastępstwa w wysokości wskazanej w § 6 cyt. rozporządzenia, zależnej od wartości przedmiotu zaskarżenia. Nadto na wcześniejszym etapie postępowania sądowego skarżąca Spółka złożyła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi (k. [...]). Od tego środka prawnego uiściła wpis w wysokości 750 zł (k. [...]). Skarga kasacyjna została uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z 2 czerwca 2009 r. uchylił postanowienie WSA w Poznaniu odrzucające skargę "P. B." Sp. z o.o. Wobec powyższego, wpis od skargi kasacyjnej powinien być uwzględniony przy obliczeniu kwoty należnych kosztów postępowania w przypadku wyroku uwzględniającego skargę Spółki. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku z 16 września 2009 r. nie ustosunkował się do kwestii zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wywołanych tymże postępowaniem. Powyższe uwagi związane z elementami składającymi się na koszty postępowania mogą być jedynie przedmiotem domniemań, bowiem - jak wyżej zaznaczono - w uzasadnieniu wyroku z 16 września 2009 r. Sąd nie przytoczył pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, wskazując jedynie na ogólny przepis art. 200 p.p.s.a. Uzasadnienie orzeczenia sądowego stanowi odzwierciedlenie procesu stosowania prawa, który doprowadził do ukształtowania treści decyzji oraz powinien uwidocznić operację logiczną przeprowadzoną przez sąd stosujący określone normy prawne. W sprawie, Sąd I instancji nie sprecyzował w wystarczającym stopniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania, co nie tylko stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, ale i uniemożliwia dokonanie kontroli trafności rozstrzygnięcia dotyczącego kosztów postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę w zaskarżonym zakresie Sąd I instancji powinien wskazać wszystkie elementy składające się na prawidłowe rozstrzygnięcie o kosztach postępowania - mając na względzie także inne, poza art. 200 p.p.s.a., przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - w przypadku wyroku uwzględniającego skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.