II GZ 246/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1202/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 8 stycznia 2016 r. odmówił R.C. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji. We wniosku skarżący podał, że jego sytuacja finansowa jest bardzo trudna, o czym świadczy ogłoszenie upadłości układowej w stosunku do Spółki "C. sp.j. M. i R.C.". Skarżący zaznaczył, że odpowiedzialność Spółki za zaciągnięte zobowiązania nie wyłącza odpowiedzialności jej wspólników w sytuacji braku majątku spółki, a tak przedstawia się sytuacja Spółki C. Dane finansowe Spółki jednoznacznie świadczą o tym, że jej kondycja finansowa nie pozwoli na zaspokojenie wierzycieli, a co za tym idzie, koniecznym stanie się zaspokojenie wierzycieli Spółki przez jej wspólników, tj. skarżącego i jego żonę. Z uwagi na powyższe, zapłata opłaty nałożonej zaskarżoną decyzją wpłynie w negatywny sposób na wypłacalność skarżącego, powodując szkodę w postaci braku zaspokojenia wierzycieli oraz szkodę w postaci powstania kosztów egzekucyjnych w związku z brakiem możliwości płatności skarżącego. Skarżący podniósł, że są prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, związane z istnieniem wymagalnych już zobowiązań, których nie jest w stanie uregulować z uwagi na niestabilną sytuację finansową. Sąd I instancji oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarżący nie wykazał, jaka jest obecnie jego sytuacja majątkowa i finansowa. Podał jedynie, że w stosunku do Spółki, której jest wspólnikiem, ogłoszona została upadłość układowa, zaś z uwagi na brak majątku Spółki, wspólnicy będą odpowiadać za jej zobowiązania, a ponadto, że wobec skarżącego wszczęto postępowania egzekucyjne. Skarżący, poza kopiami dokumentów dotyczących powyższych okoliczności, nie przedłożył żadnych innych dokumentów uprawdopodabniających twierdzenie o braku majątku Spółki oraz o braku możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie wskazał nawet źródeł swoich dochodów, a z faktu, że zaskarżona decyzja dotyczy opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie piasku i żwiru, wynika, że działalność Spółki nie stanowi jedynego źródła dochodu skarżącego. Sąd dodał, że skarżący nie podał nie tylko źródeł i wysokości swoich dochodów, ale również swojego stanu majątkowego. W ocenie Sądu nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji sam fakt toczenia się wobec skarżącego i jego żony kilku postępowań egzekucyjnych. Skoro bowiem nie wiadomo, jak przedstawia się rzeczywista sytuacja materialna skarżącego, nie można stwierdzić, że spłata istniejącego zadłużenia i nałożonej kary rzeczywiście skutkować będzie powstaniem nieodwracalnej znacznej szkody lub skutków, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem wnioskodawcy, zgodnie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji opłaty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Tego jednak skarżący, zdaniem Sądu, nie wykazał. W zażaleniu R.C. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia okoliczności faktycznych wypełniających przesłanki jego zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest niezbędne. Podkreślić również należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie zostały wykazane przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za wydobywanie kopaliny bez koncesji. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołał się na trudną sytuację finansową spółki, której jest wspólnikiem, a w związku z tym na konieczność regulowania przez niego, jako wspólnika, jej zobowiązań oraz na wszczęte wobec niego postępowania egzekucyjne. Poza tymi lakonicznymi twierdzeniami skarżący nie przedstawił żadnych innych argumentów oraz dokumentów potwierdzających okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji, której adresatem jest, co należy podkreślić skarżący, mogłoby spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za spełnienie przesłanek uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej przez Sąd nie mogą bowiem zostać uznane ogólne stwierdzenia, że skarżący musi regulować zobowiązania spółki, której jest wspólnikiem oraz, że wobec skarżącego wszczęto postępowania egzekucyjne, bez dokładnego określenia sytuacji majątkowej skarżącego. Również sama konieczność zwrotu przez skarżącego kwoty opłaty, ustalonej zaskarżoną decyzją, nie może uzasadniać stwierdzenia, że zapłata tej kwoty wyrządzi skarżącemu znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy bowiem zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualnie wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Podniesione w zażaleniu argumenty nie odnoszą się do ww. stanowiska Sądu I instancji i głównej przyczyny odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jaką było nieprzedstawienie dowodów potwierdzających stan majątkowy skarżącego, brak możliwości płatniczych czy źródeł i wysokości dochodów skarżącego. Twierdzenia, że majątek jaki posiada skarżący oraz dochody jakie aktualnie uzyskuje nie pozwalają na pokrycie nałożonej kary pieniężnej bez uszczerbku dla niego i jego rodziny nie zostały poparte żadnymi dokumentami, z których takie wnioski można wyciągnąć. Należy zauważyć, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.