II GZ 261/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "E." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2377/13 w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2377/13 w sprawie ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 31 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2377/13 oddalił skargę spółki "E." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upłynął 7 listopada 2014 r. Jak podała spółka, tego dnia około godz. 20 dowiedziała się o upływie terminu i drogą elektroniczną złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Natomiast 8 listopada 2014 r. wniosek tej samej treści nadano w urzędzie pocztowym. Następnie pismem z 10 listopada 2014 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 31 października 2014 r. WSA postanowieniem z 14 stycznia 2015 r. odmówił "E." przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżąca składając wniosek z 10 listopada 2014 r., dochowała terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej: p.p.s.a.), a więc złożyła wniosek w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Spółka podała, że okolicznościami, wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku były: zmiany personalne w jednoosobowym zarządzie spółki, które miał miejsce 30 października 2014 r. oraz brak możliwości nadania przesyłki zawierającej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w placówce pocztowej (nowy członek zarządu o toczącej się przed WSA sprawie dowiedział się 7 listopada 2014 r. około godziny 22 i po niespełna dwóch godzinach spółka wysłała drogą elektroniczną wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, bowiem Urzędy Pocztowe w Z. były już nieczynne, a zatem niemożliwe było nadanie wniosku drogą tradycyjną za pośrednictwem operatora pocztowego). Sąd pierwszej instancji, uznał wniosek o przywrócenie terminu za pozbawiony uzasadnionych podstaw. WSA stwierdził, że na rozprawie 31 października 2014 r. w imieniu skarżącej stawił się P. F. (prokurent skarżącej), który złożył pełnomocnictwo do reprezentowania spółki oraz oświadczył, że jest jej pracownikiem. Z nadesłanych dokumentów wynika, że pomimo zmian personalnych w zarządzie spółki P. F. nadal jest jej pełnomocnikiem. Ponadto z protokołu rozprawy z 31 października 2014 r. wynika, że pełnomocnik skarżącej został pouczony, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Zdaniem Sądu oznacza to, że okoliczności, na które powoływała się skarżąca nie były okolicznościami nadzwyczajnymi, wykluczającymi brak winy, bowiem zmiany personalne w zarządzie spółki nie stanowią okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności gdy w imieniu spółki działał prawidłowo umocowany pełnomocnik. W związku z tym Sąd uznał, że do uchybienia terminu doszło w rezultacie zaniedbania osoby, której powierzono wykonanie czynności, do jakiej uprawniona była skarżąca. Zdaniem WSA strona skarżąca wykazała się zatem niedostateczną starannością w prowadzeniu własnych spraw. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 14 stycznia 2015 r. Ponownie podniosła okoliczność, że 30 października 2014 r. nastąpiły zmiany w zarządzie, po których nowy członek zarządu podjął działania zmierzające do przejęcia dokumentacji spółki. O terminie, który upływał w dniu 7 listopada 2015 r. dowiedział się w trakcie analizy dokumentów w ostatnim dniu terminu, około godziny 22. Ponadto obejmując swoje stanowisko nie wiedział o terminie rozprawy wyznaczonej na 31 października 2014 r., natomiast pełnomocnik brał udział w rozprawie nie wiedząc o zmianach w zarządzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych powyżej przesłanek Sąd pierwszej instancji zakwestionował uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena wskazanych w zażaleniu okoliczności mających uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia była prawidłowa. Z treści art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd natomiast powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 14 marca 2006 r. sygn. akt I GZ 25/06). W rozpatrywanym stanie faktycznym spółka była reprezentowana przez pełnomocnika, dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie pod kątem stwierdzenia braku winy. Jest to konieczna przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Zaniedbanie osoby, której powierzono wykonanie czynności do której zobowiązana była skarżąca nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. W ramach kryterium dochowania staranności, warunkującego brak winy w uchybieniu terminu mieści się bowiem również kontrola sposobu wykonania powierzonej czynności. Z pisma z 5 stycznia 2015 r. wynika, że prokurent P. F., mimo zmian w zarządzie reprezentował spółkę, zarówno w trakcie kadencji poprzedniego zarządu, jak i po zmianach, które nastąpiły 30 października 2014 r. Powierzenie przez skarżącą reprezentowania jej przed Sądem prokurentowi powoduje, że obecnie nie może skutecznie powoływać się na zbyt późne uzyskanie informacji o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jako konsekwencji zmian personalnych w spółce. Obecny na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji pełnomocnika skarżącej miał obowiązek powiadomienia spółki o treści pouczenia. Ewentualne zaniedbania pełnomocnika obciążają skarżącą. Zawinienie w uchybieniu terminu osoby, której powierzono wykonanie czynności, nie stanowi bowiem przesłanki do przywrócenia terminu. Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.