II GZ 273/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 834/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 27 września 2019 r. odmówił K. G. przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. W motywach Sąd I instancji wskazał, że skarżący wystąpił ze skargą na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił we wniosku, że jego pełnomocnik doradca podatkowy, który był umocowany do napisania i złożenia skargi na wskazaną decyzję, ze względu na przedłużającą się chorobę przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia 5 sierpnia 2019 r. Złożenie skargi w terminie było niemożliwe. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenia lekarskie wystawione na okres niezdolności do pracy jego pełnomocnika trwającej od 28 czerwca 2019 r. do 16 lipca 2019 r. oraz od dnia 17 lipca 2019 r. do 5 sierpnia 2019 r. Przywołując przesłanki określone w art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) - Sąd I instancji uznał, że wskazane przez skarżącego powody niedopełnienia obowiązku w tym zakresie przez jego pełnomocnika nie uzasadniały zastosowania w niniejszej sprawie przywrócenia uchybionego terminu. Według WSA, przedstawione zwolnienie lekarskie świadczące o chorobie pełnomocnika, nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminowi, bowiem niekoniecznie musi pozbawiać możliwości dokonania czynności procesowej przez samą stronę lub posłużenia się inną osobą. W tym kontekście WSA podkreślił, że sporządzenie i wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie jest objęte przymusem dokonania tej czynności przez profesjonalnego pełnomocnika. Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Z przedstawionych zaświadczeń lekarskich nie wynika zaś, że choroba pełnomocnika w okresie do wniesienia skargi miała charakter nagły i niespodziewany uniemożliwiający podjęcia działań służących zapobieżeniu uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Choroba pełnomocnika rozpoczęła się w dniu 28 czerwca 2019 r., a zatem na 12 dni przed upływem terminu do wniesienia skargi (trzydziestodniowy termin liczony od daty doręczenia decyzji, tj. 10 czerwca 2019 r., upływał 10 lipca 2019 r.). Z okoliczności sprawy nie wynika też, że nie istniała możliwość sporządzenia i wniesienia skargi przez samego skarżącego, czy skorzystania z pomocy innych osób (np. innego zawodowego pełnomocnika). K. G., zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazanych okoliczności jako uprawdopodobniających brak winy w dotrzymaniu terminu do złożenia skargi. Argumentację na poparcie powyższego zarzutu skarżący przedstawił w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie zaś z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z takim wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zatem brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu okoliczności nie stanowią uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Należy bowiem wskazać, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia doradcy podatkowego, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa procesowego – nie dotyczą strony postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ doradca podatkowy nie mógł zostać umocowany do złożenia skargi w imieniu skarżącego. Otóż zgodnie z art. 41 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 377 ze zm.) doradca podatkowy jest uprawniony do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Ponadto doradca podatkowy może udzielić dalszego pełnomocnictwa (substytucji) innemu doradcy podatkowemu, adwokatowi lub radcy prawnemu. Natomiast przepisy p.p.s.a. nie przewidują w tym zakresie odstępstw (art. 34-44 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego - doradca podatkowy nie może przed sądem administracyjnym reprezentować strony w każdej sprawie. Niniejsza sprawa dotyczy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego. Nie dotyczy ona zatem obowiązków podatkowych i celnych, ani egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Tym samym doradca podatkowy nie posiadał uprawnienia do reprezentowania skarżącego w sprawie, w tym uprawnienia do wniesienia w imieniu strony skargi na ww. decyzję, a udzielone mu przez skarżącego pełnomocnictwo było w tym zakresie wadliwe. Wobec tego, w rozpoznawanej sprawie choroba doradcy podatkowego, która miała uniemożliwić wniesienie skargi w terminie - nie mogła mieć żadnego znaczenia dla potwierdzenia braku winy strony w uchybieniu temu terminowi. Doradca podatkowy nie mógł bowiem w rozpoznawanej sprawie podejmować za skarżącego określonych czynności w postępowaniu przed WSA. Skoro doradca podatkowy nie posiadał uprawnienia do reprezentowania skarżącego w sprawie, to nie można mówić o "chorobie pełnomocnika", jako przesłance mogącej usprawiedliwić przywrócenie terminu. Zasadnym zatem było wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, pomimo tego, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, WSA nieprawidłowo skupił się na analizie przedstawionych zaświadczeń lekarskich i tego, co z nich w ocenie tego Sądu miało wynikać. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.