II GZ 273/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 8 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 642/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, objętym zażaleniem postanowieniem z 27 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Po 642/21, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę P.W. (skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2021 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w związku ze skargą strony na opisaną wyżej decyzję, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało pozostawione w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 4 maja 2021 r. (k. 19 akt sądowych). Wobec faktu, że w wyznaczonym terminie 7 dni skarżący nie uzupełnił wskazanych braków formalnych skargi, sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i skierowanie odrzuconej skargi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że odrzucenie skargi nastąpiło na skutek błędnego przesłania przez sąd korespondencji na adres rejestrowy, zamiast na adres faktycznie prowadzonej działalności. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie miał zastosowania "(art. 41.§ 1.27) KPA w brzmieniu: W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego", gdyż dotychczasowa korespondencja kierowana przez organy trafiała na właściwy adres korespondencyjny, jakim jest miejsce wykonywania działalności. Adnotacja dotycząca właściwego adresu korespondencyjnego sporządzona przez inspektorów ITD znajdować się winna w aktach sprawy. Co więcej właściwy adres korespondencyjny odnotowany został w ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto skarżący podniósł, że w skardze podał wartość przedmiotu zaskarżenia w ten sposób, że w nagłówku pisma umieścił informację, że zaskarża decyzję, którą nałożona została kara w wysokości 20 000 zł. W ocenie skarżącego brak było podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga – będąc pierwszym pismem w sprawie – powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Prawidłowe wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonania czynności procesowej. Następstwem niedopełnienia tych wymagań, które zostały szczegółowo uregulowane w p.p.s.a. jest odrzucenie skargi. W ten sposób nie dochodzi w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym do poddania zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem (postanowienie NSA z 8 czerwca 2021 r., sygn. akt II OZ 340/21, niepubl.). Z akt sprawy wynika, że w związku z wniesieniem przez stronę skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarządzeniem z 14 kwietnia 2021 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Poznaniu wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu zarządzenia pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz podanie numeru PESEL. Powyższe wezwanie przesłano skarżącemu na adres podany przez niego w nagłówku skargi oraz uwidoczniony na pieczątce firmowej, która znajduje się na ostatniej stronie skargi wraz z podpisem skarżącego, tj. os. [A.] [...]; [...] P. Wbrew twierdzeniu skarżącego, z akt administracyjnych sprawy nie wynika by skarżący kiedykolwiek wskazywał inny adres do doręczeń niż ten, na który sąd skierował wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Analiza akt sprawy wskazuje, że zarówno pisma w toku postępowania, jak też decyzje organów obu instancji zostały wysłane na adres os. [A.] [...]; [...] P. Skarżący dopiero przy zażaleniu przedłożył wydruk z CEIDG, w którym wskazano cztery adresy, w tym adres do korespondencji. Ponadto w aktach administracyjnych brak jakiejkolwiek wzmianki czy notatki sporządzonej przez – jak twierdzi skarżący – inspektorów ITD na okoliczność ustalenia prawidłowego adresu do korespondencji. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. W skardze strona podała adres: os. [A.] [...]; [...] P., na który wysłano wezwanie. Skarżący jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, który wniósł skargę, powinien wykazać się należytą starannością w prowadzeniu swoich spraw i przewidując, że zainicjowane przez niego postępowanie może wiązać się z koniecznością doręczania pism przez sąd, w sposób wyraźny powinien wskazać w pierwszym piśmie kierowanym do sądu adres do korespondencji, jeśli jest to inny adres niż adres siedziby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej widoczny na pieczątce i w nagłówku skargi. Oczekiwanego przez skarżącego skutku nie mógł odnieść zawarty w zażaleniu zarzut dotyczący naruszenia "(art. 41.§ 1.27) KPA", jak wynika z zacytowanej treści, zapewne art. 41 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przewidującego obowiązek poinformowania sądu przez strony i ich pełnomocników o każdej zmianie adresu. WSA odrzucając skargę nie stosował tego przepisu, zatem nie mógł on zostać naruszony. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie sądu była dwukrotnie awizowana: 20 kwietnia i 28 kwietnia 2021 r., co potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 18 akt sądowych). Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłki zwrócono ją do nadawcy, tj. do WSA w Poznaniu. Potwierdza to adnotacja na kopercie o treści: "Zwrot Nie podjęto w terminie" z datą 6 maja 2021 r. Wobec tego zarządzeniem z 13 maja 2021 r. WSA w Poznaniu uznał, że z dniem 4 maja 2021 r. (14 dni licząc od daty pierwszego awiza) nastąpił skutek doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL – czemu zresztą nie zaprzecza. Należy podkreślić, że upływ terminu jest okolicznością obiektywną w tym sensie, że jest niezależny od winy w uchybieniu terminowi. Przy jego obliczaniu nie bierze się zatem pod uwagę okoliczności faktycznych związanych z przyczynami uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego motywy zażalenia, w których skarżący podaje przyczyny uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie mogły odnieść oczekiwanego przez stronę skutku. W przypadku bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi, skarga podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że skarżący nie zastosował się w zakreślonym terminie do wezwania sądu i nie usunął braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnie sąd pierwszej instancji odrzucił skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadnie skarżący zarzuca, że brak było podstaw do wzywania go do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż wyraźnie w nagłówku skargi oznaczył przedmiot zaskarżenia wskazując, że skarga dotyczy decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Poznaniu z [...] sierpnia 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.