II GZ 276/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2676/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2013 r., oddalającego skargę [...] na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie salonu gier. Pismem z dnia 18 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiadomił stronę skarżącą o terminie rozprawy wyznaczonym na dzień 19 marca 2013 r. Na rozprawie w dniu 19 marca 2013 r. Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczyć go na dzień 2 kwietnia 2013 r. Strona skarżąca na rozprawie nie stawiła się. W dniu 28 marca 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo strony skarżącej z dnia 25 marca 2013 r. (nadane w Urzędzie Pocztowym R. w dniu 26 marca 2013 r.) zawierające wniosek o pisemne uzasadnienie wyroku. Wyrokiem Sądu z dnia 2 kwietnia 2013 r. oddalono przedmiotową skargę. Wyrok został ogłoszony w dniu 2 kwietnia 2013 r. Postanowieniem Sądu z dnia 4 kwietnia 2013 r. odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2013 r. Wskazano, że nadany w dniu 26 marca 2013 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony przed terminem zakreślonym w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.). W piśmie z dnia 16 kwietnia 2013 r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazała, że dopiero z postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. dowiedziała się, że wyrok został ogłoszony. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż wykazane przez stronę skarżącą okoliczności nie wykluczały możliwości zachowania terminu do złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stronę pouczono także, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku są czynnościami bezskutecznymi a pomimo pouczenia, strona skarżąca, która nie stawiła się na rozprawie, złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku przed ogłoszeniem tegoż wyroku. Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do przywołanego przez stronę przepisu art. 49 § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) wskazał, iż przepis ten odnosi się do kwestii odroczenia posiedzenia i konieczności zawiadomienia stron o kolejnym terminie posiedzenia, nie dotyczy natomiast odroczenia terminu ogłoszenia orzeczenia. Sąd zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie posiedzenie sądu odbyło się w dniu 19 marca 2013 r. i w tym też dniu zamknięto rozprawę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] w R., wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu bądź uchylenie postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 p.p.s.a.. Wskazano również, iż stronę przed rozprawą nie pouczono o możliwości odroczenia wydania wyroku oraz zarzucono błędne ustalenie, że strona nie wykazała winy w niezłożeni wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien, więc powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Zgodnie natomiast z treścią art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym z zastrzeżeniem § 2. Natomiast zgodnie z § 2 ww. przepisu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W postępowaniu z wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, oceniając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu stwierdził, że skarżąca z własnej winy nie dokonała czynności. Ocena ta jest niezasadna. Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do dokonania takiej czynności, a dokonując ich oceny powinien uwzględnić kontekst językowy, systemowy, społeczny i aksjologiczny przepisów oraz cel przepisów. Należy podkreślić, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony przez skarżącą stronę w dniu 26 marca 2013 roku. Wyrok wydany został w dniu 2 kwietnia 2013 r., a postanowienie Sądu o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydane zostało 4 kwietnie 2013 r. W związku z powyższym, w dniu wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku o sporządzenia uzasadnienia z powodu przedwczesnego złożenia tego wniosku, przedmiotowy wyrok istniał już w obrocie prawnym. Należy podkreślić, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, mając na uwadze stan faktyczny rozpatrywanej sprawy – a w szczególność fakt istnienia przedmiotowego wyroku w dniu wydania postanowienia z dnia 4 kwietnia 2013 r. -, nie można było przyjąć, iż wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia został złożony z uchybienie terminu z jej winy. W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. Z tych wszystkich względów zasadna jest ocena, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku wykazała, iż powyższej czynności nie dokonała w przewidzianym dla niej terminie bez własnej winy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 188 w związku z art. 86 § 1 oraz w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.