II GZ 28/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "N." Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 2788/24 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi "N." Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 czerwca 2024 r. nr BP.502.606.2023.2334.KA12.581878 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 2788/24, odrzucił skargę N. sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 14 czerwca 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej oraz zwrócił skarżącej spółce uiszczony wpis sądowego od skargi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem z 22 sierpnia 2024 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art.4 ust.4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi. Jednocześnie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Oba wezwania zostały doręczone skarżącej 17 września 2024 r. Spółka uiściła wpis od skargi w prawidłowej kwocie w dniu 19 września 2024 r., natomiast nie uzupełniła braku formalnego skargi. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że opisany wyżej brak formalny skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., nie został uzupełniony w zakreślonym terminie, a zatem skarga, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka, wnosząc o jego uchylenie. Orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonego postanowienia poprzez odrzucenie skargi mimo braku spełnienia ku temu podstaw, tj. mimo uzupełnienia braków wniesionej skargi, oraz w konsekwencji pozbawienie prawa do sądu. Zdaniem spółki zaskarżone postanowienie nie jest prawidłowe, bowiem skarżąca uzupełniła wymagane braki w postaci opłaty. Jednocześnie, w ocenie wnoszącej zażalenie, brak w postaci nie dołączenia wydruku z KRS nie powinien być uznany za brak mogący skutkować odrzuceniem wniesionej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, gdyż postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. I tak, wobec treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz zarzutów zażalenia, trzeba przede wszystkim zaznaczyć, że uprawnienie do działania w postępowaniu sądowym imieniu osób prawnych regulują przepisy art. 28 § 1 i art. 29 p.p.s.a. Wynika z nich, że osoby prawne /.../ dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1). Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29). Jeżeli zaś pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że wezwanie do uzupełniania braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z KRS skarżącej (ewentualnie pobranego w oparciu o art.4 ust.4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego) z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w imieniu tej spółki, było jednoznaczne, zostało opatrzone rygorem w postaci odrzucenia skargi i zostało skutecznie doręczone. Nie ma również sporu co do faktu, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji skarżąca nie uzupełniła opisanego braku formalnego skargi. W tej sytuacji, tj. wobec nieuzupełnienia braku formalnego skargi mimo prawidłowego i jednoznacznego wezwania skarżącej przez Sąd pierwszej instancji do dokonania tej czynności, za prawidłowe należało ocenić odrzucenie tej skargi przez WSA na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz zwrócenie spółce uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentów zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że istotnie, stosownie do art. 16 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 979), nikt nie może zasłaniać się nieznajomością treści wpisu w Rejestrze. Jednakże, przepis ten nie znosi obowiązku wypełnienia ustawą określonych wymogów formalnych pism. Nie sposób bowiem przyjąć, aby konsekwencje prawem przewidzianego ogłoszenia dokonanego wpisu zwalniały stronę od obowiązku uzupełniania braków formalnych, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, przerzucały na przewodniczącego (na etapie kontroli warunków formalnych skargi), bądź na sąd (na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego). Odnosząc się na koniec do zarzutu naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, określającego prawo do sądu, trzeba stwierdzić, że w wyroku z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11 (publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.