II GZ 281/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1721/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. O. na czynność Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie w przedmiocie objęcia kwarantanną w związku z przekroczeniem granicy państwowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 15 listopada 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1721/23, odrzucił skargę A.O. na czynność Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa-Okęcie w przedmiocie objęcia kwarantanną w związku z przekroczeniem granicy państwowej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca 9 lipca 2023 r. złożyła skargę, w której zaskarżyła czynność Komendanta Placówki Straży Granicznej Warszawa Okęcie w przedmiocie stwierdzenia objęcia kwarantanną od 12 kwietnia 2021 r. do 21 kwietnia 2021 r. oraz od 8 lutego 2022 r. do 21 lutego 2022 r. w związku z przekroczeniem granicy państwowej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, podjęte przez organ działanie, polegające na objęciu strony obowiązkową kwarantanną w związku z przekroczeniem granicy państwowej, jako wykonywane przez organ administracyjny, z zakresu administracji publicznej i dotyczące obowiązku podmiotu, do którego jest skierowane, należało zakwalifikować jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Zdaniem Sądu pierwszej instancji, czynność ta podlegała zaskarżeniu w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Z treści skargi, odpowiedzi na skargę oraz przedłożonych dokumentów wynikało, że strona dowiedziała się o zaskarżonej czynności w dniu jej podjęcia, tj. 11 kwietnia 2021 r. i 8 lutego 2022 r. Skarga została nadana w placówce pocztowej 11 sierpnia 2023 r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że "skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co obligowało Sąd do jej odrzucenia". Jako podstawę odrzucenia skargi Sąd pierwszej instancji powołał art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie kosztów wynikłych z jego wniesienia. Zdaniem skarżącej, objęcie jej kwarantanną powinno nastąpić w drodze decyzji, do czego dążyła, prowadząc korespondencję z organem. Niewydanie decyzji powstrzymywało ją od złożenia skargi. Podała, że informacja o objęciu kwarantanną uzyskana od funkcjonariusza Straży Granicznej nie była dla niej wiarygodna i nie spełniała wymogów określonych w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca podniosła, że nie została powiadomiona o nałożeniu kwarantanny ani o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, w tym o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Złożenie skargi po terminie nastąpiło więc z winy Straży Granicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Na gruncie niniejszej sprawy nie było sporne, że zaskarżone czynności miały charakter czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co prawidłowo stwierdził Sąd pierwszej instancji. Skarżąca o ich dokonaniu dowiedziała się w dniu ich podjęcia, tj. 11 kwietnia 2021 r. i 8 lutego 2022 r. Skarga została natomiast nadana w placówce pocztowej 11 sierpnia 2023 r., czyli z uchybieniem terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji, odrzucając skargę, pominął treść zdania drugiego art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z powyższego przepisu wynika obowiązek sądu zbadania i oceny, czy strona wnosząca po terminie skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zawiniła uchybieniu terminu do złożenia tego pisma. Już samo pominięcie przez Sąd pierwszej instancji rozważań w tym zakresie stanowiło naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. i nie mogło zostać zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Za stanowiskiem o nieprawidłowym działaniu Sądu w tym zakresie przemawiała również ta okoliczność, że Sąd pierwszej instancji stwierdził w uzasadnieniu, że "skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi". W świetle art. 53 § 2 zdanie 2 p.p.s.a. wniosek taki nie był konieczny do oceny wystąpienia przesłanki braku winy skarżącej w nieterminowym wniesieniu skargi na czynności Komendanta Straży Granicznej Warszawa-Okęcie. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji, oceniając dopuszczalność skargi, powinien przeanalizować, czy strona zawiniła uchybienie terminu do wniesienia skargi. Uwzględnieniu w tym zakresie powinny podlegać wszystkie okoliczności sprawy, w tym również opisane w zażaleniu dążenia skarżącej do uzyskania decyzji o objęciu jej kwarantanną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.