II GZ 286/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. S.A. w U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 6182/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. S.A. w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 26 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 6182/23, odrzucił skargę C. S.A. w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2023 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), a także zwrócił uiszczony wpis od skargi. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału VI z 1 grudnia 2023 r. skarżąca, została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi – poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym Dz. U. z 2023 r., poz. 685 wydruku komputerowego) w celu wykazania sposobu reprezentacji skarżącej spółki, obejmującego swym zakresem dzień udzielenia załączonego do skargi pełnomocnictwa. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 18 grudnia 2023 r. Termin do uzupełnienia tego braku formalnego skargi upływał w poniedziałek 25 grudnia 2023 r., a z uwagi na fakt, że ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy, to stosownie do treści art. 83 § 2 p.p.s.a. za ostatni dzień terminu należało uznać 27 grudnia 2023 r. Pismem nadanym 28 grudnia 2023 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącej uzupełnił brak formalny, uzasadniając przekroczenie terminu przeoczeniem wezwania. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS, pomimo prawidłowego wezwania do usunięcia braku formalnego skargi, została złożona po upływie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzuciła: 1) pominięcie okoliczności, że do uchybienia terminowi na uzupełnienie braków formalnych doszło wskutek okoliczności niezawinionych przez pełnomocnika skarżącej, a to z uwagi na fakt, że wezwanie Sądu zostało przesłane wraz z korespondencja dotyczącą wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i w piśmie przewodnim była jedynie informacja, że w załączeniu do niego znajduje się odpis odpowiedzi na skargę. Brak było natomiast jakiejkolwiek informacji, że do korespondencji było załączone również wezwanie do uzupełnienia braku formalnego – i tylko z tego powodu zobowiązanie to zostało pierwotnie przeoczone; 2) niezalenie od powyższego brak formalny, którego dotyczyło wezwanie, dotyczył dokumentu powszechnie dostępnego (odpisu z KRS). Skarżąca stwierdziła, że pismem z 12 grudnia 2023 r. została poinformowana o zgłoszeniu przez organ wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Jako załącznik do tej informacji został podany jedynie odpis odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik skarżącego nie zamierzał składać wniosku o przeprowadzenie rozprawy, więc uznał, że pismo nie wymagało żadnej reakcji. Przypadkowo przed złożeniem pisma do akt sprawy zostało zauważone, że do odpowiedzi na skargę było załączone jeszcze wezwanie do uzupełnienia braku formalnego. Uzupełnienie braku formalnego nastąpiło z nieznacznym przekroczeniem terminu bez winy pełnomocnika z uwagi na sposób załączenia wezwania. W ocenie skarżącej taki sposób skierowania wezwania nie był prawidłowy i utrudnił jego wykonanie. Złożenie odpisu z KRS nie jest skomplikowaną czynnością i w sytuacji, gdyby wezwanie zostało dostrzeżone, zostałoby wykonane bezzwłocznie. WSA nie odniósł się zaś do powyższych aspektów sprawy. Za niezrozumiałe pełnomocnik skarżącej uznał przesyłanie wezwania, którego niewykonanie może mieć negatywne skutki procesowe, w zestawie z innymi dokumentami o neutralnym charakterze procesowym. Nie było żadnego uzasadnienia, aby przesyłać informację o możliwości rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy samo rozpatrzenie skargi było zależne od uzupełnienia braku formalnego. Ponadto, stwierdził, że odpis z KRS jest dokumentem powszechnie dostępnym, więc odrzucenie skargi było nieadekwatne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Jak wynika z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Organ lub osoby, o których mowa w powyższym przepisie, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a). Niezłożenie zaś takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 p.p.s.a.), pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie niniejszym stwierdza, że w przypadku osób prawnych, takich jak na przykład spółka akcyjna, dokumentem wskazującym na osoby umocowane do podjęcia działań w imieniu spółki jest odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Wobec tego zasadnie Przewodnicząca Wydziału VI WSA w Warszawie wezwała pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z KRS spółki (ewentualnie wydruku pobranego w oparciu o art. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym) obejmującego swym zakresem czasowym dzień udzielenia załączonego do skargi pełnomocnictwa. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 18 grudnia 2023 r., więc termin na uzupełnienie tego braku formalnego upływał 25 grudnia 2023 r. Z uwagi na to, że dzień ten stanowił dzień wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu Sąd pierwszej instancji słusznie uznał 27 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą odpis z KRS 28 grudnia 2023 r., czyli z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji zobligowany był do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten nie pozostawia sądowi luzu decyzyjnego, pozwalającego na ocenę, czy uchybienie terminowi było znaczne i uzależnienia od czasu długości opóźnienia rozstrzygnięcia o odrzuceniu lub nie skargi. Skoro więc w okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca uzupełniła brak formalny skargi po upływie terminu określonego w wezwaniu, to zasadnie Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi badana jest jedynie obiektywna okoliczność, czy strona wykonała wezwanie sądu w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast uwzględniać tego, czy strona miała wpływ na powstałe naruszenie czy też dochowanie terminu uniemożliwiły okoliczności – jej zdaniem – od niej niezależne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadny był również argument podniesiony przez skarżącą, że niezałączenie odpisu z KRS powinno skutkować sprawdzeniem danych z tego rejestru przez Sąd przez Internet. Należy bowiem wskazać, że na mocy art. 28 § 1 w związku art. 29 p.p.s.a. to na osobie działającej w imieniu spółki spoczywało wykazanie (za pomocą dokumentu) umocowania do działania. Nie ma zaś podstaw, aby obowiązek skarżącej polegający na wykazaniu umocowania do działania w imieniu strony osoby, która podpisała pełnomocnictwo, przerzucać na sąd. Sąd administracyjny jest bowiem gospodarzem postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest uprawniony do działania w imieniu stron tego postępowania, a do tego doprowadziłoby nałożenie na niego obowiązku zgromadzenia dokumentów pozwalających na weryfikację danych osoby działającej za stronę z danymi wynikającymi z odpowiedniego rejestru, nawet tak dostępnego jak KRS. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.