II GZ 288/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. L. "M." Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 129/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. L. "M." Sp. z o.o. w S. na uchwałę Zarządu Województwa W.– M. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie dokonania zmian w Indykatywnym wykazie indywidualnych projektów kluczowych Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013 postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. odmówił P. L. "M." Sp. z o.o. w S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi tej spółki na uchwałę Zarządu Województwa W. M. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie dokonania zmian w Indykatywnym wykazie indywidualnych projektów kluczowych Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury na lata 2007-2013. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 129/12, odrzucił skargę P. L. "M." Sp. z o.o. w S. na uchwałę Zarządu Województwa W.– M. z dnia [...] listopada 2011 r. Skarga kasacyjna od powyższego postanowienia została odrzucona postanowieniem z dnia 31 maja 2012 r., ze względu na wniesienie jej z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Pismem z dnia 12 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie termu do złożenia skargi kasacyjnej wskazując w uzasadnieniu, że rozpoczęcie biegu terminu do dokonania tej czynności było monitorowane przez osobę trzecią, która nie jest pracownikiem ani zleceniobiorcą pełnomocnika reprezentującego skarżącą (ani też skarżącej). Oddalając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji podał, że działania wskazanej osoby trzeciej, współpracującej z pełnomocnikiem, obciążają jego samego. Pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił żadnych obiektywnych okoliczności o wyjątkowym charakterze, które uniemożliwiły mu nadanie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Jest to zaniedbanie pełnomocnika. Sąd podkreślił, iż odpis postanowienia z dnia 23 marca 2012 r. został prawidłowo wysłany na podany przez pełnomocnika strony adres do doręczeń. Zdaniem Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie pełnomocnik nie dochował należytej staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Pełnomocnik strony skarżącej jest radcą prawnym, od którego należy oczekiwać profesjonalizmu w wykonywaniu obowiązków zawodowych, co wiąże się z dochowaniem należytej staranności przy prawidłowym i terminowym dokonywaniu czynności procesowych. Ponieważ niedochowanie przez pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, wniosek o przywrócenie terminu należało zdaniem Sądu oddalić. P. L. "M." Sp. z o.o. w S. w zażaleniu domagała się uchylenia powyższego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., poprzez uznanie, że niedotrzymanie terminu było zawinione. W uzasadnieniu strona podała, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był monitorowany przez osobę trzecią, która nie jest pracownikiem ani zleceniobiorcą pełnomocnika reprezentującego spółkę i za której działania pełnomocnik nie ponosi odpowiedzialności. Błąd tej osoby polegał na przyjęciu, że termin do złożenia skargi kasacyjnej jest miesięczny, a nie trzydziestodniowy. Pełnomocnik skarżącej nie wiedział, że osoba trzecia pozostaje w błędzie co do sposobu liczenia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uchybienie terminu było następstwem niedostatecznej staranności w prowadzeniu sprawy przez pełnomocnika, a także, że radca prawny reprezentujący stronę nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela. W rozpoznawanej sprawie niespełniona została przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Za wniesienie skargi kasacyjnej odpowiedzialny był profesjonalny pełnomocnik – radca prawny, któremu strona udzieliła pełnomocnictwa. Należycie wykonując powierzone mu obowiązki powinien samodzielnie obliczać terminy do wnoszenia środków zaskarżenia, bądź posługiwać się przy wykonywaniu swojej pracy osobami kompetentnymi i znającymi przepisy. Wina pełnomocnika polegała na tym, że mając świadomość znaczenia terminowości dokonywania czynności w postępowaniu sądowym, nie dochował należytej staranności i zaufał informacji udzielonej mu przez "osobę trzecią, która nie była jego pracownikiem ani zleceniobiorcą". W niniejszej sprawie nie zaistniała żadna obiektywna i zewnętrzna przeszkoda, której pełnomocnik nie mógłby uniknąć nawet przy dochowaniu należytej staranności. Uchybienie terminu nastąpiło na skutek zaniedbania pełnomocnika przy wyborze osoby, którą się posłużył przy ustaleniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.