II GZ 289/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Po 500/15 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 500/15, oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez [...] decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym: [...] (dalej: Skarżąca) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] stycznia 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry. Złożyła jednocześnie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 dalej: ustawa o grach hazardowych) może zostać uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP. W tych okolicznościach wobec niej postępowania egzekucyjnego byłoby niezasadne. Przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji, w przypadku, gdy przepis będący jej podstawą zostanie uchylony, podstawę do złożenia przez Skarżącą powództwa cywilnoprawnego o odszkodowanie wobec Skarbu Państwa. Wojewódzki Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów uzasadniających udzielenie jej ochrony tymczasowej, ani okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja Skarżącej nie zmierza do wykazania, że w odniesieniu do niej zaktualizowały się przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania zaskarżonego aktu. Przytaczane przez Spółkę okoliczności świadczące o możliwości uznania art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych) za niezgodny z Konstytucją RP, a także konsekwencje, jakie może rodzić tego rodzaju orzeczenie w postaci możliwości wytoczenia powództwa o odszkodowanie wobec Skarbu Państwa - nie stanowią w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności uzasadniających udzielenia ochrony tymczasowej. WSA zauważył, że wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny (Dz. U. z 2015 r. poz. 369) orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857, z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2014 r. poz. 768 i 1717) są zgodne z: a) art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego podnoszone przez skarżącą argumenty o możliwości uznania przepisu art. 89 ustawy o grach hazardowych za niezgodny z konstytucją są nietrafione. Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentów umożliwiających Sądowi samodzielne dokonanie oceny sytuacji skarżącej i ustalenie, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W każdym przypadku wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 89 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepis będąc podstawą wydania decyzji wyraża w swojej treści normę sankcjonowaną za naruszenie zakazu, którego nie można egzekwować. W uzasadnieniu skarżąca, podkreśliła, że względem niej wydano rozstrzygnięcia administracyjne, na mocy których jest zobowiązana do zapłaty [...] zł. Powyższe uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca jest spółką prawa handlowego, której kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Z kolei wartość orzeczonych wobec niej kar dwunastokrotnie przekracza wyżej opisaną wartość. Tym samym winna ona zostać objęta ochroną tymczasową w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując zarzuty i treść uzasadnienia zażalenia oraz materiał znajdujący się w aktach sprawy, stwierdzić należało, że ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez [...] decyzji dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Na wstępie należy wskazać, że Sąd administracyjny rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu powinien uwzględnić zarówno okoliczności podane we wniosku, jak i wynikające z akt sprawy i ocenić, czy występują przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04). Obowiązkiem Sądu jest zatem ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego, co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji przez wnioskodawcę. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, nie uzasadnia żądania wniosku. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie odnosić się powinno do konkretnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w danej sprawie zasadne. Możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej uzależniona jest, zatem od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia wskazanych w przepisie skutków wykonania decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym rezultatem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Należy także zauważyć, że przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej, nie jest uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody majątkowej, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji nie jest wystarczające dla wykazania przesłanek, o jakich stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącej Spółki (tak NSA w postanowieniu z 28 września 2010 r., II GSK 1065/10). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała zaistnienia po jej stronie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podnoszone przez nią argumenty nie zostały w żadnej mierze uprawdopodobnione. W uzasadnieniu wniosku oraz zażaleniu ograniczyła się jedynie do gołosłownych, w żaden sposób nieudokumentowanych twierdzeń. W szczególności nie przedstawiła dokumentów wskazujących na jej aktualną sytuację majątkową i ewentualny wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na tę sytuację. Za takie nie można uważać jedynie kopii ostatecznych decyzji wydanych względem Skarżącej. Nie przedłożyła ona przykładowo dokumentów "księgowych" (bilansu zysków i strat, zeznań podatkowych za ostatni kwartał etc.) obrazujących aktualną sytuację materialną skarżącej. Przedłożenie ww. dokumentów warunkowałoby ocenę spełnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanym przez Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca nie uprawdopodobniła i nie udokumentowała, że po jej stronie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przedstawionych do zażalenia dokumentów nie wynika również, jaka jest sytuacja majątkowa i finansowa Skarżącej. W związku z powyższym, nie sposób określić, czy wykonanie decyzji miałoby taki wpływ na sytuację majątkową i finansową skarżącej, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostałyby spełnione. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle charakteru zaskarżonej decyzji (wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie do gier) możliwość jej wykonania nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność uiszczenia ww. kary pieniężnej nie stanowi sama w sobie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślenia wymaga również fakt, że Skarżąca powinna posiadać środki pozwalające na realizację swojej działalności oraz na spłacenie nałożonych kar pieniężnych. Ponadto każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia, należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego i nie jest to sytuacja, która sama w sobie uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (tak też NSA w postanowieniu z 12 grudnia 2006 r. I GZ 268/06). Naczelny Sąd Administracyjny badając akta sprawy, nie znalazł jakiejkolwiek okoliczności, która podlegałaby uwzględnieniu z urzędu i uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji.