II GZ 296/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 11/12 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia zezwolenia oraz odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 11/12 zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia zezwolenia oraz odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. W uzasadnieniu postanowienia jako podstawę prawną wydanego orzeczenia Sąd I instancji powołał przepis art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Sąd I instancji podniósł, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 stycznia 2012 r. wezwano skarżącą oraz organ do wskazania dokładnego adresu uczestnika postępowania S. N., w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania. Wskutek złożonego przez skarżącą pisma o przedłużenie terminu do wskazania adresu uczestnika, termin ten został wydłużony, jednakże zarządzenie nie zostało wykonane w zakreślonym terminie. Jednocześnie Sąd I instancji zwrócił się do Urzędu Miasta L. Wydział Spraw Administracyjnych z prośbą o wskazanie adresu S. N., informując jednocześnie organ, że jedynymi znanymi danymi jakimi dysponuje odnośnie tej osoby jest wypis z ewidencji gruntów i budynków obejmujący budynek i nieruchomość położone przy ul. Kołłątaja [...] w L.; województwo l., gmina L., obręb 36-Ś., nr rej. G. G.392-1, w którym S. N. figuruje jako współwłaściciel nieruchomości (z udziałem 192/768 części). W odpowiedzi na powyższy wniosek Urząd Miasta L. poinformował, że w bazie danych ewidencji ludności gminy L. figuruje trzech mieszkańców noszących takie imię i nazwisko. Ze względu na brak szczegółowych danych identyfikacyjnych organ nie ma możliwości ustalenia, która z tych osób jest osobą właściwą w przedmiotowej sprawie. Sąd I instancji stwierdził zatem, że brak wskazania aktualnego adresu uczestnika postępowania S. N. uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu z uwagi na brak możliwości skutecznego zawiadomienia tego uczestnika o toczącym się przed sądem postępowaniu, a także dokonania skutecznych doręczeń wydanych już w toku postępowania orzeczeń incydentalnych. Sąd podniósł, ze zawieszone postępowanie zostanie podjęte po wskazaniu aktualnego adresu zamieszkania tego uczestnika, a w przypadku jego niewskazania w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu, Sąd umorzy postępowanie. Na powyższe postanowienie B. B. złożyła zażalenie, zaskarżając orzeczenie w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że w celu wykonania zarządzenia sądu administracyjnego skarżąca zwróciła się do Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta L. oraz Wydziału Udostępniania Danych – Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Do każdego ze złożonych wniosków skarżąca dołączyła wezwanie sądu administracyjnego I instancji, co miało spowodować, że wnioskowane dane zostaną bezpośrednio przekazane do sądu celem dołączenia do akt sprawy. B. B. stwierdziła, że pozostawała w przekonaniu, iż do przesłania danych do Sądu doszło, tym bardziej, że w dniu 17 lutego 2012 r. odebrała pismo z Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta L., informujące o pozytywnym załatwieniu jej wniosku o udostępnienie danych S. N. Ponadto skarżąca wskazała, że w dniu 10 kwietnia 2012 r. otrzymała odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, informującą o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 24 maja 2012 r. W świetle przedstawionych okoliczności skarżąca podniosła, że nie może być uznana przez Sąd I instancji jako uchylająca się od wykonania zarządzenia wzywającego do wskazania dokładnego adresu uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na obecnym etapie postępowania konieczna jest ocena prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w zakresie zawieszenia postępowania sądowego. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu skarżącego lub niewykonania przez skarżącego innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Podkreślić należy, iż przepis ten odnosi się do adresu skarżącego a nie innych uczestników postępowania. Zarządzenie wskazane w art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie może więc odnosić się do obowiązku ustalania przez strony adresów czy miejsc zamieszkania stron procesu sądowoadministracyjnego. Treścią takiego orzeczenia mogą być tylko takie nakazy, które wynikają z przepisów prawa i nie pozostają w sprzeczności z podstawowymi zasadami, choćby zasadą równości stron. (Z. Czarnik, Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na niemożność nadania biegu sprawie, Administracja 2008/2/5). Jak słusznie podniesiono w zażaleniu, w sytuacji w której skarżąca podjęła racjonalne starania w celu ustalenia adresu uczestnika postępowania, nie można zarzucić jej, tak jak to uczynił Sąd I instancji, uchylania się od wykonania skierowanego do niej zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niewątpliwie prawdą jest, iż nieustalenie informacji o aktualnych adresach uczestników postępowania sądowego uniemożliwia kontynuowanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego, a brak tych adresów może stanowić przeszkodę w procesowaniu. W świetle powyższego nie można zatem zupełnie wykluczyć możliwości zawieszenia postępowania z tej przyczyny. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, nie może to nastąpić przed wyczerpaniem możliwości, jakie ma sąd dla ustalenia adresów uczestników postępowania oraz przed pouczeniem skarżącego, że postępowanie będzie się mogło toczyć dalej po ustanowieniu kuratora do doręczeń, zgodnie z treścią art. 78 i art. 79 p.p.s.a. (patrz w: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2010 r., str. 302 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie zarządzeniem zobowiązał B. B. do wskazania aktualnego adresu uczestnika postępowania S. N. Jak już wyżej wskazano, w związku z powyższym wezwaniem skarżąca w dniu 15 lutego 2012 r. zwróciła się do odpowiednich organów administracji publicznej w celu uzyskania aktualnego adresu uczestnika postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezsprzecznie należy zatem uznać, iż strona skarżąca w sposób prawidłowy zareagowała na wezwanie Sądu I instancji i w wyznaczonym terminie wykonała zarządzenie, stosownie do możliwości jakie posiadała w żądanym zakresie. Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać, iż wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego z powodu braku możliwości ustalenia adresu uczestnika postępowania powinno być poprzedzone podjęciem przez Sąd czynności zapewniających stronom inicjatywę w tym względzie oraz pouczeniem, stosownie do art. 6 p.p.s.a., o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby, której miejsce pobytu nie jest znane, w oparciu o wspomniane już wyżej przepisy art. 78 i 79 p.p.s.a. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.