II GZ 296/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1194/13 w zakresie pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1194/13 pozostawił bez rozpoznania wniosek B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji wskazał, że w zażaleniu na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. skarżąca spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika. W związku z powyższym, pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. wezwano skarżącą do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 23 stycznia 2016 r., a zatem termin do nadesłania wypełnionego formularza wniosku upływał w dniu 30 stycznia 2016 r. Skarżąca nie nadesłała wypełnionego formularza, w związku z czym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2016 r. pozostawiono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie skarżąca pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. wniosła sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Do tego pisma ponownie nie załączyła wypełnionego urzędowego formularza. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca została zobowiązana do przesłania urzędowego formularza PPPr w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, przy czym takiego formularza nie przedłożyła. Tymczasem zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Formularz ten powinien być zgodny z wzorem wprowadzonym w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z 2015 r.). Zarazem powyższe rozporządzenie, które weszło w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r., w § 2 ust. 3 przewiduje, że jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. WSA stwierdził, że skarżącej prawidłowo przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pouczono, że wypełniony formularz należy złożyć do Sądu w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Skoro skarżąca ani w odpowiedzi na wezwanie, ani też w składając sprzeciw od zarządzenia z dnia 1 kwietnia 2016 r. nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, to zgodnie z art. 257 p.p.s.a. Sąd pozostawił go bez rozpoznania. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie. W uzasadnieniu opisała przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdziła, że nie wiedziała, iż ustanowiony w art. 252 § 2 p.p.s.a. obowiązek ma charakter bezwzględny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5, poz. 74). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sądowych, zgodnie z zarządzeniem, przy piśmie z dnia 7 stycznia 2016 r. prawidłowo wezwano spółkę do nadesłania wypełnionego i podpisanego przez osobę uprawnioną wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Urzędowy formularz został doręczony skarżącej w dniu 23 stycznia 2016 r. Mimo właściwego pouczenia spółka nie nadesłała wypełnionego formularza w zakreślonym terminie. W związku z powyższym przyjąć należy, że postanowienie Sądu I instancji o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, było prawidłowe. Skarżąca nie uczyniła bowiem zadość ustawowemu obowiązkowi złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie. Tej oceny nie mogła zmienić argumentacja skarżącej o nieświadomości bezwzględnego charakteru przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.