II GZ 316/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt III SAB/Po 4/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi R. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie bezczynności organu w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z dnia 17 września 2009 r., umorzył postępowanie w sprawie ze skargi R. G. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie płatności do gruntów rolnych (punkt 1 postanowienia) i orzekł o zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł (pkt 2). Uzasadniając umorzenie postępowania Sąd I instancji wskazał, że organ, którego bezczynność zaskarżono wydał w dniu 24 lipca 2009 r. decyzje administracyjne w przedmiocie płatności do gruntów rolnych. Natomiast orzekając o kosztach postępowania Sąd I instancji powołał się na art. 201 § 1 w zw. z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącego od punktu 2 postanowienia, Sąd I instancji postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. w punkcie 1 uchylił punkt 2 postanowienia z dnia 17 września 2009 roku i zasądził od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 340 (trzysta czterdzieści) złotych, w tym 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a w punkcie 2 zasądził od Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 220 (dwieście dwadzieścia) złotych, w tym 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. zarzucając mu naruszenie art. 195 § 1 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie zażalenia skarżącego R. G. na postanowienie WSA w P. z dnia 17 września 2009 r. oraz naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 54 § 3 p.p.s.a. organ wyjaśnił, że wydanie decyzji było konsekwencją prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie wynikiem autokontroli, o której mowa w tym przepisie . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do regulacji prawnych zawartych w Dziale V p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego uzależniony jest od wyniku tego postępowania. W postępowaniu przed sądem I instancji zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu w sytuacji uwzględnienia skargi (art. 200 p.p.s.a.) i w przypadku umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 p.p.s.a. (art. 201 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi samoistną podstawę prawną do przeprowadzenia autokontroli przez organ administracji, którego działanie lub bezczynność zaskarżono. Jedyny warunek, jaki musi być spełniony, to uwzględnienie skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skarg na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się do skarg na działanie organów w formach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 7 p.p.s.a., a także do skarg na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Skoro uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może nastąpić w trybie autokontroli uregulowanym w art. 54 § 3 p.p.s.a., to uwzględnienie skargi w całości w takiej sprawie oznacza wydanie żądanego przez stronę aktu lub dokonanie żądanej czynności. Jednocześnie w literaturze przedmiotu przyjmuje się pogląd, że postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, co oznacza, że przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Nie budzi w zasadzie kontrowersji stanowisko, że w szczególności, sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli – (por. np. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 403; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Zakamycze 2005, s. 376, czy T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 495). Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że umarzając postępowanie sądowoadministracyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. przyjął, iż doszło do uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania zawarte w punkcie 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 września 2009 r. nie było kwestionowane skargą kasacyjną, a to oznacza, że prawomocnie została przesądzona kwestia podstawy prawnej podjętego przez Sąd I instancji postanowienia o umorzeniu postępowania. Podstawy tej nie można kwestionować w zażaleniu obejmującym rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Inaczej rzecz ujmując, skoro organ nie zakwestionował skargą kasacyjną postanowienia o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, a jak już wcześniej wskazano zwrot kosztów postępowania uzależniony jest od wyniku tego postępowania, to podniesienie w ramach zażalenia zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 54 § 3 p.p.s.a. jest całkowicie chybione. W rozpoznawanym zażaleniu postawiono Sądowi I instancji ponadto zarzut naruszenia art. 195 § 1 p.p.s.a. poprzez niedoręczenie odpisu zażalenia R. G. organowi. Zarzut ten jest także bezzasadny. W myśl powołanego w nim przepisu "akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni od doręczenia zażalenia". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek doręczenia odpisu zażalenia pozostałym stronom, o którym mowa w art. 195 § 1 p.p.s.a., powstaje dopiero wówczas, gdy Sąd I instancji nie znajdzie podstaw do zastosowania art. 195 § 2 p.p.s.a. Ponieważ w tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał zażalenie w trybie art. 195 § 2 p.p.s.a., to nie miał obowiązku doręczania odpisu zażalenia pozostałym stronom. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.