II GZ 329/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 14 listopada 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 3104/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. C. i P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 28 lipca 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 114 617,50 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego, skarżący M. C. i P. B. - prowadzący przedsiębiorstwo w postaci biura podróży, zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzili, że wykonanie zaskarżonej decyzji w sytuacji prawdopodobieństwa wyeliminowania jej z obrotu prawnego, doprowadziłoby do wyrządzenia im znacznej szkody oraz spowodowałoby nieodwracalne następstwa. Podnieśli, że wskutek zapłaty kary pieniężnej w tak dużym rozmiarze działalność gospodarcza w postaci prowadzonego przez nich biura podróży utraci płynność i stabilność finansową, stając się niewypłacalną. Zaznaczyli, że obracają środkami pieniężnymi, które w dużej mierze wpłacane są przez klientów, celem regulowania należności wobec hoteli, linii lotniczych oraz organizatorów wycieczek. Zajęcie konta skarżących wiązałoby się - jak wskazywali - z faktycznym zajęciem środków należących do klientów biura. Powstała w tej sytuacji niewypłacalność doprowadzi do ogłoszenia upadłości biura podróży, co jak dalej podnosili, spowoduje jego likwidację, a konsekwencji utratę miejsc pracy przez pracowników oraz źródła utrzymania skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 14 listopada 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3104/14 odmówił M. C. i P. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że skarżący uzasadnili złożony wniosek poprzez wskazanie okoliczności, że wykonanie decyzji spowoduje - ich zdaniem - zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, jednakże twierdzeń swoich nie uprawdopodobnili. Do wniosku nie zostały dołączone żadne dokumenty, które umożliwiłyby Sądowi ocenę, czy dobrowolne bądź przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na sytuację finansową skarżących, spowoduje zaistnienie zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Podkreślił, że sam fakt nałożenia na skarżących kary pieniężnej nie pozwala na wyprowadzenie wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi funkcjonowaniu prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, prowadząc nawet do jej likwidacji. Na powyższe postanowienie M. C. oraz P. B. wnieśli zażalenie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa), polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący nie wypełnili i nie wykazali istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji SKO w W. Podnieśli, że Sąd pierwszej instancji orzekając o odmowie wstrzymania decyzji niesłusznie powołał się na brak dokumentacji obrazującej sytuację majątkową skarżących, bowiem, takie dokumenty, świadczące o niewielkich rozmiarach prowadzonej działalności gospodarczej, znajdowały się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zatem zobligowana do wykazania, że w sytuacji wykonania decyzji, o wstrzymanie której wnioskowała, zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo przytoczył treść przepisu art. 61 § 3 ppsa i poprawnie zanalizował treść wniosku skarżących, badając go pod kątem możliwości wystąpienia przesłanek, o których mowa we wskazanym przepisie, tj. możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane powyżej ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji należy rozumieć w ten sposób, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki, to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W stanie sprawy Sąd I instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ocenę tę, w obliczu braku - na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego - stosownych dowodów obrazujących sytuację finansową skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową. Skarżący podważając zaprezentowane stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazali, że wprawdzie nie dołączyli dokumentacji do wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, jednak nie było to potrzebne, bowiem rozmiar i charakter prowadzonej działalności gospodarczej sam w sobie wynikał ze zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów, m.in. umowy najmu, faktury VAT, potwierdzającej zakup i zamówienie montażu baneru reklamowego, wezwania do usunięcia naruszeń prawa, kierowanego przez Zarząd Dróg Miejskich w W.. Zaprezentowana w środku prawnym argumentacja skarżących nie zasługuje na aprobatę. Z wymienionych wyżej dokumentów nie można wywieść, jaka jest kondycja finansowa skarżących. Nie wynikają z nich dane, obrazujące choćby poziom przychodów, a co za tym idzie, także kosztów prowadzonej działalności. Wiarygodnymi dokumentami w tym zakresie byłby np. zeznania podatkowe, której to dokumentacji skarżący nie przedstawili również na obecnym etapie postępowania. Stale podnoszona okoliczność, że firma dysponuje środkami finansowymi pochodzącymi od klientów biura podróży, które są przeznaczane na regulowanie należności wobec linii lotniczych, ubezpieczycieli czy hoteli, nie może przesądzać o tym, że skarżący nie osiągają z tytułu prowadzonej działalności żadnego dochodu. Zarówno wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak i zażalenie, pozbawione są danych dotyczących stanu majątku skarżących, stąd niemożliwe jest w istocie przeprowadzenie analizy wpływu, jaki na ten majątek wywarłoby wykonanie decyzji (a zwłaszcza ocena tego, czy istotnie byłoby konieczne ogłoszenie upadłości i likwidacji przedsiębiorstwa). Warto podkreślić, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich - przez stronę - dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności przedstawione przez skarżących nie przesądzają o spełnieniu przesłanki do przyznania ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie należy zauważyć, że sąd ma prawną możliwość zmiany bądź uchylenia w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.