II GZ 33/06

1 Dnia 30 marca 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: 1 2 Sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1325/05 o uzupełnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1325/05 o orzeczenie o kosztach sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1325/05, uzupełnił wyrok tego Sądu z dnia 30 listopada 2005 r. w zakresie przyznania zwrotu kosztów zastępstwa procesowego tj. zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego R. D. kwotę 255 zł. Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie lub zmianę poprzez zasądzenie na rzecz skarżącego od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 3.615,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniósł, iż przy orzekaniu o kosztach zastępstwa procesowego w tej sprawie Sąd winien zastosować przepis § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349) zwanego dalej: rozporządzeniem, w związku z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Zdaniem skarżącego, Sąd ustalając wynagrodzenie pełnomocnika błędnie zastosował przepisy § 6 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia. Przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia określa wysokość stawki minimalnej w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Jednakże rozpatrywana przez Sąd sprawa nie może być zakwalifikowana jako sprawa o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, gdyż skarżący nie domaga się żadnych takich świadczeń. Reasumując skarżący podniósł, że do określenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika strony reprezentowanej przez radcę prawnego powinno mieć zastosowanie kryterium wartości przedmiotu sprawy ( § 4 ust. 1 rozporządzenia). Dodatkowo stwierdził, że Sąd w rozstrzygnięciu o kosztach sądowych nie wskazał ani nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwiło polemikę z argumentacją Sądu w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./, zwanego dalej - rozporządzeniem, w § 14 ust 2 pkt 1 określają stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wprowadzając dwa kryteria ustalenia ich wysokości, a mianowicie kryterium wartości przedmiotu sporu i kryterium przedmiotowe. Kryterium wartości przedmiotu sporu odsyła do uregulowań zawartych w § 6 tego rozporządzenia. Natomiast według kryterium przedmiotowego podzielono sprawy, w których radca prawny dokonywał czynności na te, których przedmiotem jest decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego i na pozostałe /inne/ sprawy. Taki podział ustalenia stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest konsekwencją przyjęcia obu wymienionych kryteriów w całym rozporządzeniu, przy czym, o ile z przepisów określających stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych można wywieść tezę, że przepisy regulujące stawki z uwagi na kryterium przedmiotowe są przepisami szczególnymi w stosunku do ogólnej normy zawartej w § 6, to taki pogląd będzie nieuprawniony w relacji § 6 rozporządzenia do § 14 ust 2 pkt 1 lit. b. Niewątpliwie przy tym przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit b rozporządzenia, określający wysokość minimalnej stawki w sprawach skarg na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisu § 14 ust 2 pkt 1 lit a tego rozporządzenia. W świetle dotychczasowych uwag należy dojść do wniosku, że przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia stanowi podstawę określenia stawki za czynności radcy prawnego wówczas, gdy przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym I instancji nie była decyzja bądź postanowienie Urzędu Patentowego, ani też sprawa dotycząca należności pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, iż przedmiotem skargi była inna sprawa, o której stanowi § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia i w oparciu o ten przepis wydał kwestionowane zażaleniem postanowienie na co wskazuje wysokość zasądzonych kosztów. Z kolei składający zażalenie uważa, że przedmiotem skargi była sprawa dotycząca należności pieniężnych i zarzuca Sądowi I instancji naruszenia § 4 ust.1 w zw. z § 6 pkt 6 oraz § 6 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 2 rozporządzenia, wywodząc, że Sąd ustalił wysokość kosztów na podstawie przepisu odnoszącego się do określenia stawki minimalnej w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczeń społecznych i wskazuje, że przepisem tym jest § 6 ust. 2 rozporządzenia. Wskazany przepis, po pierwsze nie ma takiej jednostki redakcyjnej, po wtóre kwestia, której jakoby dotyczy została uregulowana w § 11 ust. 2 rozporządzenia i po trzecie ani ten przepis, ani pozostałe przepisy przywołane w zażaleniu nie stanowią podstawy do ustalenia stawki minimalnej za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stawki te regulowane są, bowiem w omówionym wcześniej § 14 ust. 2 rozporządzenia. Ta ułomność zażalenia nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od obowiązku ustalenia w oparciu, o jaki przepis rozporządzenie należało obliczyć stawkę minimalną za czynności radcy prawnego podejmowane w tej sprawie. Zważyć, więc trzeba, że przedmiotem skargi wniesionej do Sądu I instancji była decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz.887 ze zm./. Przepis ten w ust. 1 wprowadza możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub części, w ust. 2 ogranicza tę możliwość jedynie to sytuacji całkowitej nieściągalności zaległych należności, a w kolejnej jednostce redakcyjnej zawiera legalną definicję pojęcia "całkowitej nieściągalności". Analiza przytoczonych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prowadzi do wniosku, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy. Decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych składek nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych składek, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty wynikającej z zaległości. Z tego względu przyjąć należy, że podstawą ustalenia wysokości stawki za czynności radcy prawnego podjęte przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie skargi na decyzję odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu składek, wydana na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że przedmiotem skargi jest inna sprawa w rozumieniu przywołanego § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni ten pogląd podziela i dlatego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ w zw. z art. 197 § 1 i 2 tej ustawy postanowił jak w sentencji.