II GZ 337/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 511/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Starosty Gdańskiego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, objętym zażaleniem postanowieniem z 19 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 511/21, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej cyt. jako: p.p.s.a.), po rozpoznaniu zawartego w skardze wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Gdańskiego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, odmówił wstrzymania wykonania tych decyzji. Sąd wskazał, że wniosek strony nie został uzasadniony. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Skarżący oprócz powołania się na ograniczenia w zarobkowaniu i trudną sytuację epidemiczną nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. Uzasadniając zażalenie skarżący wskazał, że brak wstrzymania wykonania decyzji zatrzymującej prawo jazdy stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak prawa jazdy ogranicza możliwości zarobkowania, utrzymania i załatwiania bieżących spraw przez skarżącego, którego sytuacja uległa pogorszeniu m.in. w związku z epidemią i obostrzeniami sanitarnymi. Ponadto upłynął już okres trzech miesięcy, na który zostało zatrzymane prawo jazdy. W ocenie skarżącego organ bezzasadnie nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności organ, czym naruszył przepis art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: k.p.a.), gdyż brak było przesłanek wskazanych w tym przepisie oraz brak uzasadnienia w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący wskazał również na wątpliwości, jakie w jego przekonaniu wynikają z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy, polegające na nieuwzględnieniu błędu pomiarowego urządzenia wykorzystywanego przy kontroli prędkości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wnioskowego charakteru tej instytucji wynika bowiem, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (por. m.in. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że skarżący we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, zawartym w skardze, nie przedstawił żadnych okoliczności przemawiających za zasadnością zastosowania tej instytucji. We wniosku skarżący ograniczył się jedynie do wskazania niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniając to jedynie jednozdaniowym stwierdzeniem, że brak prawa jazdy ogranicza jego możliwości zarobkowania, utrzymania i załatwiania bieżących spraw w trudnej sytuacji epidemicznej. Tego ogólnego stwierdzenia, nie popartego wskazaniem konkretnych danych związanych z sytuacją skarżącego, nie można uznać za uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym samo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania należy wykazać, wskazując na konkretne okoliczności które je uzasadniają (por. postanowienie NSA z 4 marca 2010 r., sygn. II OZ 178/10, opubl. Wspólnota 2010 nr 12 poz. 26), przy czym oświadczenie wnioskodawcy powinno być poparte dowodami źródłowymi (por. postanowienie NSA z 30 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 68/10, Lex nr 604955). Skarżący we wniosku nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności uprawdopodobniających, że w jego sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Także okoliczności powołane w zażaleniu ograniczają się jedynie do ogólnego stwierdzenia o wynikającym z zatrzymania prawa jazdy ograniczeniu możliwości zarobkowania, utrzymania i załatwiania bieżących spraw przez skarżącego i pogorszeniu jego sytuacji w związku z epidemią i obostrzeniami sanitarnymi. Nie można ich uznać za prawidłowe uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Oceny tej nie mogą zmienić także powołane przez skarżącego zarzuty dotyczące niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mają bowiem znaczenia zarzuty do treści tej decyzji, gdyż w tym postępowaniu sąd ocenia jedynie zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, Lex nr 1405432). Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem jest niemożliwe, a rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05; postanowienie NSA z 12 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 749/18; postanowienie NSA z 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 433/21). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.