II GZ 343/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2397/21 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2397/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2023 r. o tej samej sygnaturze, w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]sierpnia 2019 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej. Sąd I instancji wskazał, że rozpatrywany w sprawie wyrok został ogłoszony na rozprawie w dniu 10 stycznia 2023 r. Termin 7- dniowy do zgłoszenia wniosku o jego uzasadnienie upływał z dniem 17 stycznia 2023 r. Natomiast skarżący wniosek złożył 9 lutego 2023 r. (data prezentaty Sądu), a więc po terminie. WSA zwrócił uwagę, że na kopercie nadanej jako zwykły list widnieje nieczytelna data stempla pocztowego, stąd Sąd przyjął jako datę pewną – datę prezentaty Sądu tj. 9 lutego 2023 r. Tym samym wniosek Strony o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego, bowiem zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym, a takie terminy nie mogą być ani przedłużane, ani skracane. Dlatego też, złożenie po terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skutkuje odmową jego sporządzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie art. 141 § 3 w zw. z art. 141 § 2 i art. 83 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 2397/21 został złożony w uchybieniem ustawowego terminu, podczas gdy wniosek ten został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu, tj. w dniu 17 stycznia 2023 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy Prawo pocztowe. Skarżący podkreślił, że sam fakt, że stempel pocztowy na przesyłce zwykłej zawierającej stosowny wniosek jest nieczytelny nie oznacza jeszcze konieczności przyjęcia za datę nadania datę prezentaty przesyłki do sądu. Do zażalenia skarżący załączył kopię oświadczenia osoby, która na jego prośbę nadała przesyłkę listem zwykłym w placówce pocztowej w dniu 17 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest pozbawione uzasadnionych podstaw w zakresie, w jakim kwestionuje przedwczesność rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku wobec złożenia wniosku o jego sporządzenie z naruszeniem ustawowego terminu (art. 141 § 3 w zw. z art. 141 § 2 zd.1 p.p.s.a.). Jakkolwiek zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że ciężar dowodu zachowania terminu procesowego do złożenia pisma obciąża zasadniczo stronę, a w razie oddania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym, możliwość powołania się na fikcję jego terminowego wniesienia do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.) jest warunkowana wykazaniem, że oddanie to nastąpiło przed upływem terminu, to jednak definitywne stwierdzenie, iż doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 zd.1 p.p.s.a., musi zostać poprzedzone przeprowadzeniem przez Sąd pierwszej instancji uproszczonego postępowania wyjaśniającego w granicach powołanych przez stronę okoliczności mających wskazywać na zachowanie ustawowego terminu. Konieczna jest zatem ocena dowodów zaoferowanych przez stronę na okoliczność wykazania, że termin procesowy na zasadzie fikcji z art. 83 § 3 p.p.s.a. został zachowany. Odnosząc powyższe uwagi do stanu przedmiotowej sprawy, należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji przed wydaniem postanowienia w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku ze względu na uchybienie terminu do złożenia właściwego wniosku, wobec obiektywnej niemożności odczytania daty stempla pocztowej potwierdzającego nadanie przesyłki pocztowej na adres Sądu, powinien był – niezależnie od wezwania strony do wykazania, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku za pośrednictwem właściwej placówki operatora pocztowego, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a., nastąpiło z zachowaniem terminu procesowego – dokonać również końcowej oceny możliwości uznania na tle twierdzeń i dowodów przywołanych przez stronę, że w świetle logiki, doświadczenia życiowego oraz zasad prawdopodobieństwa złożenie spornego pisma mogło nastąpić z zachowaniem terminu. Strona skarżąca przedłożyła stosowny wniosek dowodowy na okoliczność zachowania terminu dopiero w zażaleniu, co wymaga przeprowadzenia pierwotnej oceny przez Sąd a quo, który uprzednio, pomimo niemożności jednoznacznego stwierdzenia daty nadania pisma w placówce pocztowej, nie wezwał strony do wykazania zachowania terminu. Tego rodzaju nieusuwalne wątpliwości nie mogą być apriorycznie rozstrzygane na niekorzyść strony. Uzasadnia to wzruszenie zaskarżonego postanowienia i przekazania Sądowi pierwszej instancji sprawy odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia ustaleń, rozważań i końcowej oceny prawnej. Ponownie orzekając w powyższym zakresie i dokonując oceny wiarygodności przedłożonego dowodu, kontrolowany Sąd Wojewódzki uwzględni przede wszystkim zagadnienie prawdopodobieństwa zachowania terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 zd.1 p.p.s.a, w sytuacji gdy odstęp czasowy między wskazywaną przez stronę datą nadania pisma w placówce pocztowej za pośrednictwem osoby trzeciej (17 stycznia 2023 r.) a faktycznym wpływem pisma do Sądu Wojewódzkiego (9 luty 2023 r.) wyniósł 23 dni. Mając na względzie podniesione wyżej argumenty oraz uznając, że istota sprawy odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku nie została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 197 § 1 p.p.s.a., jak w sentencji.