II GZ 353/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na zarządzenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1668/19 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z 16 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1668/19, Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek R.P. o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, na podstawie art. 49 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Sędzia wskazał, że skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, tzn. nie wskazał z imienia i nazwiska referendarza sądowego, którego wyłączenia się domaga oraz nie podał i nie uprawdopodobnił przyczyny uzasadniającej wyłączenie referendarza sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 49 § 1 i 2 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania. Na zarządzenie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie Sędzia WSA w Warszawie trafnie ocenił, że wniosek o wyłączenie referendarza sądowego obarczony jest brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. wskazuje na przyczyny wyłączenia referendarza sądowego, stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie referendarza można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego referendarza i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności referendarza są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie referendarza powinien zatem zawierać: oznaczenie referendarza poprzez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek skarżącego nie odpowiadał wskazanym powyżej wymogom. Skarżący nie wskazał z imienia i nazwiska referendarza, którego wniosek dotyczy, nie podał również konkretnych i obiektywnych okoliczności wyłączenia w stosunku do tego referendarza, a tym samym okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Wobec powyższego zasadnie wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez sprecyzowanie, wyłączenia którego referendarza – z imienia i nazwiska – domaga się, a także do podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie. Skarżący, mimo wezwania, nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku. W takiej sytuacji Sędzia WSA był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie referendarza bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.