II GZ 365/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 22 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 457/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 24 marca 2022 r. nr SKO.522.398.2021 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 457/22, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), odmówił T. R. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 24 marca 2022 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca podał, iż skarżona decyzja pozbawia go prawa do wykonywania zawodu diagnosty, a wykonując go zarabiał łącznie 2363 zł netto. Wyjaśnił, że obecnie w związku z wykonalnością decyzji SKO nie będzie uzyskiwał żadnego dochodu, a tym samym nie będzie mógł zapewnić utrzymania rodzinie oraz pokryć kosztów swojego leczenia i rehabilitacji. Na położenie majątkowe skarżącego mają wpływ obciążenia z tytułu opłat za utrzymanie miejsca zamieszkania oraz inne koszty stałe – w sumie ok. 3000 zł miesięcznie. Wnioskodawca wskazał także na poniesione niedawno koszty remontu, opłaty z tytułu ubezpieczenia OC samochodu oraz koszty swojego leczenia i rehabilitacji z powodu złego stanu zdrowia. WSA podniósł, że skarżący argumentował, iż posiada wykształcenie średnie, od wielu lat wykonywał zawód diagnosty samochodowego, a w związku z wykonaniem decyzji będzie musiał zrezygnować z wykonywania tego zawodu i przy obecnych realiach, w związku ze stanem zdrowia i poziomem bezrobocia, nie będzie mógł znaleźć podobnie płatnej pracy. Podniósł, że nie posiada żadnego większego nieruchomego jak również ruchomego majątku, który można spieniężyć na bieżące utrzymanie rodziny. Wnioskodawca stwierdził, że pozbawienie go prawa do pracy wywiera zatem natychmiastowy negatywny skutek w postaci utraty źródła zaspokojenia wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, co będzie skutkowało znaczną szkodą, której skutków nie będzie można już odwrócić. W ocenie wnioskodawcy, wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sądy administracyjne da mu ewentualnie szansę na czasowy powrót do pracy, a w przypadku ewentualnej przegranej w perspektywie kilku miesięcy na uporządkowanie sytuacji majątkowej rodziny i zapewnienie jej bytu. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA stwierdził, że z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego wynika, że nie ma on żadnych osób na utrzymaniu, a ponadto prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która otrzymuje świadczenie emerytalne. Zdaniem WSA, niewątpliwie sytuacja finansowa skarżącego w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji ulegnie pogorszeniu, ale nie można uznać, że zostanie spełniona przesłanka znacznej szkody, gdyż wykonanie zaskarżonego aktu nie będzie większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. W ocenie sądu I instancji, nie można również mówić o nieodwracalności skutków wykonania decyzji, skoro z dołączonej do wniosku deklaracji pracodawcy skarżącego wynika, że jedyną przeszkodą w kontynuacji zatrudnienia jest wydana decyzja, pozbawiająca skarżącego prawa wykonywania zawodu diagnosty. O ile zatem - w wyniku rozpoznania skargi - decyzja ta zostanie uchylona, skarżący będzie mógł powrócić do wykonywania dotychczasowej pracy. W tych okolicznościach skutki wykonania decyzji z całą pewnością nie mają charakteru nieodwracalnych. Poza tym ochrona tymczasowa w postaci wstrzymania zaskarżonego aktu nie jest udzielana celem uporządkowania sytuacji majątkowej i rodzinnej na wypadek oddalenia skargi, lecz wyłącznie w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Przesłanki te w ocenie WSA nie zostały spełnione. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji lub alternatywnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez NSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 1, § 2 pkt 1, § 3 w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że wskazywanie przez Sąd I instancji, iż decyzja potencjalnie może zostać uchylona w przyszłości przez sąd i na tej podstawie obecnie nie zachodzi przesłanka nieodwracalności, jest niezasadne. WSA nie wziął pod uwagę, że celem rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi, co ma służyć zapobieżeniu powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a nie ocenie legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Zdaniem wnoszącego zażalenie, wykazał on istnienie znacznej szkody, albowiem argumentacja i przytoczone dowody w tym zakresie są bardzo obszerne i wystarczające. We wniosku wskazano ewidentnie i opisano dowody oraz argumenty na to, że wykonanie zapadłej decyzji pozbawia obecnie diagnostę źródła utrzymania. Pozbawienie prawa do pracy wywiera także natychmiastowy negatywny skutek w postaci utraty źródła zaspokojenia wydatków na utrzymanie gospodarstwa domowego, w tym także szczególnie na utrzymanie domu oraz koszty leczenia i rehabilitacji. Bez wynagrodzenia na dotychczasowym poziomie byt i podstawowa egzystencja wnioskodawcy i jego najbliższej rodziny będą faktycznie zagrożone i nie będzie on w stanie na bieżąco pokrywać istniejących wydatków, co z kolei będzie skutkowało dla niego znaczną szkodą, której skutków nie będzie można już odwrócić. W jego ocenie w rozpoznawanej sprawie zachodzi zatem realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Reasumując wnoszący zażalenie stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji cofnięcie mu uprawnień doprowadzi do utraty przez niego źródła utrzymania i pozbawi środków finansowych niezbędnych na pokrycie opisanych kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W rozpoznawanej sprawie skarżący wskazał negatywne skutki finansowe, które mogłyby powstać w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Należy jednak podkreślić, że wszczęte przez Starostę Działdowskiego postępowanie administracyjne, w sprawie pozbawienia T. R. uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów, miało ścisły związek z wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] maja 2021 r., sygn. akt [...], w którym SR uznał skarżącego w niniejszej sprawie za winnego i skazał go za to, że: 1/ dokonał on 2 czynów polegających na przyjęciu korzyści majątkowej w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa określonych w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 776; powoływanego dalej jako: rozporządzenie w sprawie badań technicznych), polegające na odstąpieniu od przeprowadzenia badania technicznego wskazanych pojazdów i poświadczeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne, poprzez dokonanie wpisu o pozytywnym wyniku przeprowadzonego okresowego badania technicznego tych pojazdów, a także 2/ dokonał on 9 czynów polegających na poświadczeniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne, poprzez dokonanie wpisu o pozytywnym wyniku przeprowadzonego okresowego badania technicznego wskazanych pojazdów, podczas gdy w rzeczywistości odstąpił od przeprowadzenia badania technicznego tych pojazdów, co w konsekwencji nie dawało podstawy do dokonania takiego wpisu we wskazanych dokumentach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniałe zdarzenia oraz wydany wyrok karny skazujący należy odczytywać w ścisłym związku z zaskarżoną decyzją w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Okoliczności, w jakich doszło do pozbawienia skarżącego uprawnień do wykonywania zawodu, tj. w związku z popełnieniem określonych w ww. wyroku przestępstw, nie pozostają bez wpływu na ocenę zasadności wstrzymania wykonania decyzji w tej sprawie. Prawdopodobne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody po stronie skarżącego na skutek wykonania zaskarżonej decyzji jest niewspółmierne z rozmiarem szkody i skutków mogących powstać w związku z popełnionymi przez niego przestępstwami fałszowania danych technicznych kontrolowanych przez niego pojazdów oraz przestępstwami sprzedajności, czyli przyjęcia korzyści majątkowej za zachowanie naruszające przepisy rozporządzenia w sprawie badań technicznych (por. postanowienie NSA z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 182/17, postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1460/12). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.