II GZ 40/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji "P. D. W." w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 1028/09 w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Fundacji "P. D. W." w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji celowej postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 – postanowienie "ogólne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Po 1028/09, oddalił wniosek Fundacji "P. D. W." w B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi tej Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] sierpnia 2009 r. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. została doręczona Fundacji "P. D. W." w B. – dalej: skarżącej lub Fundacja - w dniu 2 października 2009 r. W dniu 6 listopada 2009 r. Fundacja wniosła skargę, w której zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że skarga nie mogła być wniesiona w ustawowym terminie z powodu wyjazdów osób upoważnionych do jej reprezentowania (święto 1 listopada). Podała również, że z uwagi na rodzaj prowadzonej przez Fundację działalności (pomoc rodzinom i dzieciom wiejskim) wniosek o przywrócenie terminu winien zostać uwzględniony. Sąd I instancji uzasadniając oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, że nieobecność osoby upoważnionej do reprezentowania skarżącej z uwagi na wyjazd świąteczny nie stanowi podstawy do uznania braku winy w uchybieniu terminu. Wyjazd ten nie miał charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć. Sąd podkreślił, że od osób reprezentujących skarżącą należy wymagać staranności w dbaniu o jej interesy. I dlatego winny one przewidzieć okoliczność takiego wyjazdu i sporządzić skargę wcześniej ewentualnie ustanowić w tym celu pełnomocnika. Sąd zauważył, że Fundacja miała wystarczająco dużo czasu na dokonanie tych czynności albowiem doręczenie decyzji SKO w P. nastąpiło 2 października 2009 r., zaś wyjazd świąteczny 1 listopada 2009 r. W ocenie WSA, rodzaj prowadzonej przez Fundację działalności nie miał znaczenia przy ocenie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Zażalenie na to postanowienie złożyła Fundacja "P. D. W." w B. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, 2. art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania interesu społecznego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nawet przy dołożeniu najwyższej staranności nie mogła usunąć przeszkody uniemożliwiającej jej dotrzymanie terminu. Wskazała, że w terminie do wniesienia skargi prezes skarżącej odbywał podróż służbową, zaś inne osoby uprawnione do reprezentacji Fundacji przebywały na zaplanowanych wcześniej wyjazdach związanych ze świętem 1 listopada. Skarżąca z powodu okresu świątecznego nie mogła wnieść skargi w ustawowym terminie z powodu nieobecności osób uprawnionych do reprezentacji Fundacji. Skarżąca ponownie podkreśliła, że charakter prowadzonej przez nią działalności (pomoc rodzinom i dzieciom wiejskim) oraz ważny interes społeczny wskazywały na zasadność przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO w Pile. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można mówić o braku winy strony w uchybieniu terminu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzja SKO w P. została doręczona skarżącej w dniu 2 października 2009 r. (k. [...] akt administracyjnych). W decyzji tej zawarto pouczenie o terminie i trybie złożenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnoszone przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu (wyjazd służbowy prezesa Fundacji, nieobecność upoważnionej osoby z powodu zaplanowanych wcześniej wyjazdów związanych ze świętem 1 listopada czy charakter prowadzonej przez fundację działalności tj. pomoc rodzinom i dzieciom wiejskim) nie uzasadniają wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z odpisu aktualnego z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zakładów opieki zdrowotnej wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania Fundacji "P. D. W." jest zarząd Fundacji. Sposób reprezentacji podmiotu został określony następująco: oświadczenie woli w imieniu zarządu jest ważne jeśli zostanie podpisane przez prezesa lub przez dwóch członków zarządu łącznie (dział 2, rubryka 1 odpisu aktualnego). Członkowie zarządu powinni zatem tak organizować pracę, by ich nieobecność nie paraliżowała funkcjonowania Fundacji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można przyjąć, aby w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia skargi było niezawinione. O braku winy można by mówić gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tymczasem zarówno wyjazd służbowy, czy wyjazd związany ze świętem 1 listopada był do przewidzenia i pozwalał na podjęcie działań, przy dołożeniu należytej staranności, zapobiegających zaistniałej sytuacji. Należy zauważyć, że wyjazdy nie miały charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, że właśnie z tej przyczyny skarżąca nie była w stanie w terminie złożyć skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, planowany wyjazd osób upoważnionych do reprezentowania Fundacji nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podniosła charakter prowadzonej przez siebie działalności jako okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że charakter prowadzonej przez Fundację działalności (pomoc rodzinom i dzieciom wiejskim) nie ma znaczenia przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając przyczyny, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do złożenia skargi uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.