II GZ 419/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 719/11 w zakresie stwierdzenia niewłaściwości oraz przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne postanawia: oddalić zażalenie . Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził swą niewłaściwość w sprawie ze skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne, i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w dniu 30 maja 2011 r. weszło w życie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Dz. U. Nr 89 poz. 506, dalej jako: rozporządzenie z dnia 18 kwietnia 2011 r.). Zgodnie z § 1 rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. § 2 tego rozporządzenia stanowi, iż sprawy zarejestrowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy w rozumieniu niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem spraw, w których wyznaczono terminy rozprawy. Jak wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w niniejszej sprawie skarżąca ma miejsce zamieszkania na obszarze województwa zachodniopomorskiego (S.). Zgodnie z § 1 pkt 12 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), właściwym dla obszaru województwa zachodniopomorskiego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, stąd ten Sąd jest właściwym do rozpoznania sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł zażalenie na to postanowienie domagając się jego uchylenia. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że sprawa podlega przekazaniu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści § 1 rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. wynika, iż przekazaniu podlegają sprawy dotyczące nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Przepis stanowi wyjątek od reguły zawartej w art. 13 § 2 p.p.s.a. i dlatego należy interpretować go "ścieśniająco". W sprawie ze skargi strony na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis § 1 rozporządzenia nie znajduje zastosowania, bowiem postanowienie to nie dotyczy nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 13 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu sądowowym obowiązuje zasada, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, co wynika z art. 13 § 2 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.). Prezydent Rzeczypospolitej w rozporządzeniu z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (które weszło w życie z dniem 30 maja 2011 r.) odmiennie (niż wynika to z art. 13 § 2 p.p.s.a.) uregulował właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy o transporcie drogowym, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Sprawy, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dotyczą nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 1a) o publicznym transporcie zbiorowym; 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Jak wynika z treści postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz z utrzymującego go w mocy postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r., sprawa dotyczyła zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2010 r., dotyczącego kary nałożonej na H. B. decyzją Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Szczecinie z dnia [...] maja 2010 r. w kwocie 30 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja ta został utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2010 r. Podstawę materialnoprawną dla decyzji w postępowaniu egzekucyjnym stanowiła ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Wobec powyższego istotą problemu w niniejszym postępowaniu wpadkowym było ustalenie, czy w stanie prawnym po 30 maja 2011 r., tj. po wejściu w życie rozporządzenia z dnia z dnia 18 kwietnia 2011 r., według jego § 1, przekazaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostałym wojewódzkim sądom administracyjnym podlegają sprawy z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczące nałożenia kar pieniężnych w ścisłym znaczeniu tego sformułowania, tj. jedynie sprawy, w których wydano rozstrzygnięcia powołując w podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym, czy też, jak przyjął to WSA w niniejszej sprawie, należy przyjąć, że sprawy, o których mowa w § 1 rozporządzenia powinno się traktować szeroko, także jako sprawy pośrednio powiązane z wymierzaniem kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, takie jak egzekucja wymierzonych kar. Mając na uwadze celowość wprowadzenia rozporządzenia zmieniającego, za zasadny należy uznać drugi wskazany pogląd. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. zawiera bowiem uregulowania mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozpatrywania szeroko rozumianych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego przez wojewódzkie sądy administracyjne. Oczywistym następstwem przekazania spraw z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostałym, właściwym według rozporządzenia miejscowo ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania strony wojewódzkim sądom administracyjnym będzie szybsze rozpoznanie spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym I instancji, dogodniejszy dla stron dostęp do sądów rozpoznających ich sprawy i pełniejsza realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu, która obejmuje również prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zastosowanie prezentowanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wykładni § 1 rozporządzenia zmieniającego i w konsekwencji przekazanie jedynie spraw związanych stricte z nałożeniem kar pieniężnych, a wyłączenie z tegoż przekazania spraw niejako pochodnych w tej kwestii ograniczyłoby osiągnięcie omawianego celu w sposób niewynikający bezpośrednio z treści przepisu. Ze względu na widoczną i zakładaną przez prawodawcę realizację zasady prawa do sądu za niewłaściwe należy uznać zarzucane przez organ uchybienie art. 13 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż do dnia wejścia w życie rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. WSA w Warszawie nie wydał zarządzenia o wyznaczenia rozprawy, a sprawę przekazano do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego, NSA uznał, iż przekazanie sprawy WSA w Szczecinie było usprawiedliwione i wobec tego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.