II GZ 420/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 3650/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. I. J. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (dalej: BFG) w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji G. S.A. z siedzibą w W.. Zarządzeniem z 31 października 2023 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, nadesłanie dokumentów wykazujących interes prawny skarżącego do zaskarżenia decyzji BFG oraz czterech odpisów skargi - w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało wysłane na podany w skardze adres. Po uprzednim, dwukrotnym awizowaniu w dniach 15 i 23 listopada 2023 r., Urząd Pocztowy Rzeszów 14 z uwagi na fakt niepodjęcia przesyłki przez adresata, zwrócił ją 1 grudnia 2023 r. do WSA w Warszawie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 3650/22, odrzucił skargę skarżącego oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od tej skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji szczegółowo omówił procedurę doręczenia pisma odwołując się do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie skarżącego do przedłożenia numeru PESEL jako dostrzeżonego braku formalnego skargi została prawidłowo zaadresowana na adres wskazany w skardze oraz prawidłowo została dwukrotnie awizowana w dniach 15 i 23 listopada 2023 r. Kolejno zarządzeniem sędziego referenta z 7 grudnia 2023 r. uznano, iż doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 29 listopada 2023 r. Tym samym, siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków skargi upłynął 6 grudnia 2023 r. Z uwagi na nieuzupełnione przez skarżącego braki formalne Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę oraz na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu. III. Skarżący pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania poprzez uznanie doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych za skuteczne oraz odrzucenie skargi, gdy w rzeczywistości skarżący nie tylko nie otrzymał pisma wzywającego do uzupełnienia braków formalnych, ale nie miał żadnej wiedzy na temat jego awizowania z przyczyn nieleżących po stronie skarżącego. Skarżący wskazał numer pesel oraz jako załącznik do zażalenia załączył dowód uiszczenia wpisu od zażalenia, odpis zażalenia (4 szt.), odpis skargi (4 szt.) oraz dokumenty potwierdzające interes prawny skarżącego (4 szt.). W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie miał wiedzy o tym, że został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazał, że posiada skrzynkę na listy i regularnie ją sprawdza, ale nie otrzymał pierwszego awiza ani powtórnego. Wskazał także, że gdyby chociaż otrzymał drugie awizo, bezzwłocznie udałby się na pocztę w celu odbioru przesyłki i uzupełnił braki, które wskazał sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wystąpił do Poczty Polskiej Biuro Wsparcia Klienta z reklamacją przesyłki skierowanej do skarżącego. Poczta Polska w odpowiedzi na reklamację w piśmie z dnia 9 sierpnia 2024 r. wskazała, że reklamacja została rozpatrzona i uznana za uzasadnioną. W wyniku przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego potwierdzono nienależyte wykonanie usługi, tj. nieprawidłowe opracowanie potwierdzenia odbioru. Ustalono, że przesyłka po nieskutecznej próbie doręczenia w dniu 15 listopada 2023 r., została awizowana i złożona do odbioru w placówce awizacyjnej adresata. Awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce adresata. Powtórnie awizowano dnia 23 listopada 2023 r. Po upływie terminu odbioru zwrócono do nadawcy w dniu 1 grudnia 2023 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie" - zgodnie z § 10 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. 2020 poz. 819 z ze. zm.). Ostatecznie doręczono jako zwrotną w dniu 6 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd, którego orzeczenie zaskarżono, nie dostrzegł, że okoliczności faktyczne nie upoważniały do uznania, iż wypełniona została dyspozycja normy zawartej w art. 73 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie miał bowiem wystarczających podstaw by uznać, że stronie doręczono pismo sądowe w sposób przewidziany w art. 65 § 2 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy przesyłka awizowana była dwukrotnie w dniach 15 i 23 listopada 2023 r. o czym świadczy adnotacja zawarta na potwierdzeniu odbioru przesyłki przez listonosza Urzędu Pocztowego Rzeszów 14. Aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należało, zgodnie z dyspozycją art. 62 § 2 p.p.s.a. zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. Odesłanie zawarte w tym artykule jest odesłaniem do przepisów wykonawczych, a zatem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). Na podstawie tego rozporządzenia poczta zobowiązana jest, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu, pozostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Poczta Polska zobowiązana jest poprzez swojego pracownika – listonosza do prawidłowego opisania/wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru informującego o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza). W tym celu pracownik poczty pozostawiając awizo wskazuje odpowiednio o umieszczeniu zawiadomienia: 1. w drzwiach adresata; 2. oddawczej skrzynce pocztowej; 3. w skrytce pocztowej. Jeżeli adresat przesyłki nie zgłosi się w terminie 7 kolejnych dni od końca dnia następnego po dniu pozostawieniu zawiadomienia u adresata, to zgodnie z § 9 ust. 3 tego rozporządzenia pocztowa placówka oddawcza obowiązana jest powtórnie zawiadomić adresata o możliwości odbioru pisma, w terminie kolejnych 7 dni, licząc od końca dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia. Dopiero więc po powtórnym awizowaniu przesyłki pocztowej i bezskutecznym w ten sposób doręczeniu pisma sądowego możliwe było zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, którą przewiduje przepis art. 73 p.p.s.a., na który powołuje się Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy nie jest możliwe doręczenie pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Stosowanie art. 73 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnione jest bowiem w sytuacji, gdy strona nie odebrała wezwania sądowego w trybie określonym w § 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. Powołany artykuł ustawy stwarza więc fikcję prawną skutecznego doręczenia go pisma sądowego po uprzednim "podwójnym awizowaniu" i nieodebraniu przez adresata. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem 7 dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia pierwszego pocztowego zawiadomienia u adresata (od dnia zawiadomienia pocztowego wydanego w trybie § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia). W aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się pismo Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów, zgodnie z którym pozytywnie została rozpoznana reklamacja, w wyniku której potwierdzono nienależyte wykonanie usługi, tj. nieprawidłowe opracowanie potwierdzenia odbioru. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z adnotacją pracownika Poczty Polskiej widniejącą na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...], zaznaczone są dwie rubryki informujące o pozostawieniu zawiadomienia o braku możliwości doręczenia przesyłki, tzw. "awizo" w "drzwiach adresata" oraz "w oddawczej skrzynce pocztowej". W związku z powyższym na podstawie ww. informacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie było możliwe bezsprzeczne ustalenie, w którym miejscu listonosz doręczający przesyłkę pocztową pozostawił awizo dla skarżącego, informujące o skierowanej do niego przesyłce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, chcąc zatem w niniejszej sprawie zastosować art. 73 p.p.s.a., powinien był najpierw ustalić, że nastąpiła prawidłowa próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej, co było związane z prawidłowym powiadomieniem skarżącego przez operatora pocztowego o próbie doręczenia mu przesyłki. Tymczasem na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach postępowania, w tym również stanowiska samego operatora pocztowego, należy stwierdzić, że skarżący mógł nie zostać w sposób prawidłowy poinformowany o próbie doręczenia mu przesyłki pocztowej zawierającej wezwanie z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uzupełnienie braków formalnych wniesionej przez niego skargi. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie miał na tym etapie postępowania wystarczających podstaw faktycznych by uznać, że próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi była prawidłowa. Skarżący nie mógł tym samym uchybić terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.