II GZ 428/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4788/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4788/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę B.P. (dalej: skarżąca) na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r., w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2024 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez: nadesłanie dokumentu, z którego wynika naruszenie interesu prawnego skarżącej oraz czterech podpisanych przez skarżącą odpisów skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie była dwukrotnie awizowana, tj. 31 lipca oraz 8 sierpnia 2024 r., a następnie 19 sierpnia 2024 r. została zwrócona przez operatora pocztowego do sądu wskutek niepodjęcia w terminie z placówki pocztowej. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 11 września 2024 r. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 14 sierpnia 2024 r. Mając na uwadze, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 21 sierpnia 2024 r., wobec nieuzupełnienia braków przez skarżącą, WSA odrzucił skargę. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem w ocenie skarżącej, stwierdzenie przedmiotowego braku formalnego jest podyktowane formalizmem prawnym i pozbawia skarżącą możliwości ochrony jej praw, poprzez brak rozpatrzenia skargi administracyjnej na decyzję, która narusza jej prawa; b) art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona w treści skargi administracyjnej wyjaśniła, iż posiadała [...] sztuki obligacji o wartości [...] zł, nr serii [...], które zostały umorzone, co jest informacją publiczną, a zatem skarżąca wykazała posiadanie interesu prawnego w złożeniu skargi administracyjnej w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 47 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, sąd odrzuca skargę (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy skarżąca złożyła skargę nie zawierającą żadnych załączników, a której treść ograniczała się do stwierdzenia, iż "składa skargę na Bankowy Fundusz Gwarancyjny w związku z umorzeniem obligacji, które zostały umorzone w Getin Banku" oraz wskazanie, że posiada [...] sztuki obligacji w kwocie [...] zł o nr [...]. W postępowaniu wszczętym skargą brało udział czterech uczestników postępowania. Stosownie do wymogu wynikającego z art. 47 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. koniecznym było więc dołączenie do skargi jej odpisów w ilości odpowiadającej liczbie stron postępowania. Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jej czterech odpisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca została również prawidłowo wezwana do nadesłania kopii dokumentu, z którego wynika naruszenie interesu prawnego legitymującego skarżącą do zaskarżenia decyzji. Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W kontekście przedmiotu postępowania jakim jest przymusowa restrukturyzacja A. S.A. w B., dokumentem wykazującym taki interes prawny mogła być – co słusznie wskazał Sąd I instancji w wezwaniu – kopia imiennego rachunku domu maklerskiego (banku), imiennego świadectwa depozytowego lub stosownego zaświadczenia, poświadczających posiadanie przez skarżącą na dzień wydania zaskarżonej decyzji określonej serii obligacji/akcji/instrumentów finansowych A. S.A. Niewystarczające do wykazania interesu prawnego jest samo oświadczenie skarżącej o jego posiadaniu. Niezbędnym jest przedstawienie dowodu na poparcie tego oświadczenia. Zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2024 r. skarżąca została zatem prawidłowo wezwana do uzupełnienia wymienionych braków formalnych. Nie ma również wątpliwości co do tego, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych została słusznie uznana za doręczoną skarżącej 14 sierpnia 2024 r. a wobec nieuzupełnienia wskazanych w wezwaniu braków formalnych w zakreślonym terminie, który upłynął 21 sierpnia 2024 r. zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę B.P. Ustosunkowując się do twierdzeń zawartych w zażaleniu o nadmiernym formalizmie oraz naruszeniu praw skarżącej poprzez uniemożliwienie ochrony jej praw poprzez brak rozpatrzenia skargi, należy wskazać, że w wyroku z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11 (publ. OTK-A 2014/4/37) Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że postanowienia Konstytucji nie wykluczają ustanowienia określonych wymogów formalnych, zmierzających do przyspieszenia postępowania, a formalizm procesowy - sam w sobie - jest niezbędny w demokratycznym państwie prawnym dla zapewnienia sprawności i rzetelności postępowania, ponieważ brak rygorów formalnych niechybnie prowadziłby do arbitralności rozstrzygnięć i destrukcji wymiaru sprawiedliwości. Odnosząc się z kolei do załączonego do zażalenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Naczelny Sąd Administracyjny zauważa i podkreśla istniejącą kolizję środków prawnych składanych na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. (wniosek o przywrócenie terminu) i art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. (zażalenie na odrzucenie skargi), która wynika z tego, że wykluczają się one wzajemnie. Przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej możliwe jest dopiero wtedy, gdy czynność ta nie została w terminie dokonana lub była bezskuteczna, ponieważ termin na jej wykonanie upłynął. W takiej sytuacji, wniosek o przywrócenie terminu, złożony na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a., podlega rozpoznaniu po uprawomocnieniu się orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej (por. np. postanowienie NSA z 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 460/23 i przywołane tam orzecznictwo). W pierwszej kolejności ustalenia bowiem wymaga, czy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu, co powinno być przesądzone przez sąd drugiej instancji przy rozpoznaniu zażalenia. Złożony zatem wraz z zażaleniem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie mógł na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego podlegać analizie i odnieść oczekiwanego przez stronę skutku w postaci przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.