II GZ 431/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 grudnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2995/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Z. Ż. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr RzPP-DPR-WPL.433.62.2024 w przedmiocie braku stwierdzenia naruszenia praw pacjenta postanawia: oddalić zażalenie. 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 grudnia 2024 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi Z. Ż. (dalej przywoływany jako: "Skarżący" "Strona"), na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z 28 sierpnia 2024 r. nr RzPP-DPR-WPL.433.62.2024 w przedmiocie braku stwierdzenia naruszenia praw pacjenta odrzucił skargę. 2. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że Z.Ż. za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (ePUAP), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z 28 sierpnia 2024 r. nr RzPP-DPR-WPL.433.62.2024 w przedmiocie braku stwierdzenia naruszenia praw pacjenta. Skarżący opatrzył podpisem elektronicznym wyłącznie pismo przewodnie z 25 września 2024 r., w którym podał, iż w załączeniu przekazuje skargę na ww. decyzję. Nie podpisał natomiast załącznika do tego pisma, czyli skargi na ww. decyzję RPP z 28 sierpnia 2024 r. Wobec powyższego Stronę wezwano do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podpisanie skargi, wyjaśniając, też że pismo przewodnie do skargi zostało podpisane, jednak sama skarga na decyzje RPP nie została podpisana przez Skarżącego. Wskazano, że skargę przesłaną za pomocą ePUAP należy podpisać oddzielnie (odrębnie) od pisma przewodniego, przy którym przesyłana jest skarga. Zatem podpisanie samego pisma przewodniego do skargi, nie jest wystarczające do uznania, że sama skarga jest podpisana. Jak wynika z UPD (k. 38), wezwanie do podpisania skargi, skierowane na adres konta strony na platformie ePUAP, zostało odebrane przez Skarżącego 18 grudnia 2024 r. W tym samym dniu Skarżący sformułował pismo procesowe w którym wskazał, że skarga i załączniki zostały podpisane profilem zaufanym. Skarżący nadmienił, że nie rozumie, gdzie tkwi problem "chyba jest to jakiś techniczny błąd ze strony Biura Rzecznika Praw Pacjenta lub systemu e-doręczeń". W załączeniu do tego pisma Skarżący przesłał niepodpisaną skargę na ww. decyzję. Sąd I instancji wskazał, że wezwanie do podpisania skargi zostało doręczone 18 grudnia 2024 r. W związku z powyższym, siedmiodniowy termin na podpisanie skargi upłynął bezskutecznie w dniu 27 grudnia 2024 r. Pomimo tego brak formalny skargi nie został uzupełniony. 3. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący, zaskarżając je w całości i zwrócenie się do organu, który będzie musiał w pierwszej kolejności podjąć działania zmierzające do uzupełnienia braków formalnych, a następnie wydać rozstrzygnięcie, gdyż jak wskazuje Skarżący, Rzecznik Praw Pacjenta naruszył art. 63 § 3 i art. 134 k.p.a. uznając wniesioną elektronicznie skargę i rozpoznając ją w trybie autokontroli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie. Z art. 37 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. 5. W tej sprawie kwestią sporną pozostawało ustalenie, czy elektroniczne podpisanie pisma przewodniego sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę. W tej kwestii należy wskazać, że dnia 6 grudnia 2021 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie podziela poglądy i argumentację przedstawione w powyższej uchwale, przyjmując je jako własne. Wskazuje, za uzasadnieniem przywołanej uchwały, że "Interpretacja dopuszczająca wnoszenie skargi w formie niepodpisanego załącznika do formularza pisma ogólnego jest sprzeczna nie tylko z celowościową wykładnią przepisów p.p.s.a., ale przede wszystkim z wykładnią językową tych przepisów. Z powołanych przepisów wynika, że podpisane powinno zostać pismo strony, a więc jej wnioski i oświadczenia składane poza rozprawą (art. 45 p.p.s.a.). Nie można zgodzić się z poglądami części orzecznictwa, które za niezasadne uznaje wzywanie do usunięcia braku formalnego podpisania skargi, skoro stanowiła ona załącznik do pisma ogólnego sporządzonego na formularzu platformy ePUAP, który został podpisany podpisem elektronicznym. Okoliczność, że na gruncie zasad technicznych systemu ePUAP skarga może stanowić załącznik do pisma ogólnego nie może mieć przeważającego znaczenia". 6. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przesłane do Skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków złożonego pisma procesowego, zawierało w swojej treści pouczenie, które wskazywało, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem elektronicznym. Stanowisko to - jak trafnie dostrzegł Sąd I instancji – pozostaje w zgodności z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt I FPS 2/21). Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, przy czym przepisy szczególne mogą w tym zakresie przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie sąd nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna np. z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, bądź, że dotyczy postępowania już prowadzonego przed sądem administracyjnym, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności. 7. Wobec powyższego, stanowisko Sądu I instancji odrzucające skargę Skarżącego - z uwagi na jej niepodpisanie – należało uznać za prawidłowe. Pismo ogólne zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze nie jest odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. W konsekwencji zarówno brak podpisania skargi, jak i niedołączenie podpisanego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu stanowią braki formalne, które w przypadku nieuzupełnienia w zakreślonym terminie obligują do odrzucenia skargi. 8. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl