II GZ 437/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1282/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji), objętym zażaleniem postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1282/21, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w W. (dalej: skarżąca, Spółka) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona Spółce 23 lutego 2021 r., a zatem trzydziestodniowy termin do złożenia skargi rozpoczął bieg w dniu 24 lutego 2021 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 25 marca 2021 r., bowiem ze stempla pocztowej placówki nadawczej na kopercie zawierającej skargę wynika, że pełnomocnik skarżącej wniósł skargę listem poleconym w dniu 26 marca 2021 r. Uwzględniając regulację zawartą w art. 83 § 3 p.p.s.a. sąd uznał, że skarżąca złożyła skargę po terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła działająca przez profesjonalnego pełnomocnika Spółka, zaskarżając je w całości i w oparciu o art. 195 § 2 p.p.s.a., wobec faktu, iż zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż skarga wniesiona przez skarżącą w dniu 26 marca 2021 r. została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i jako taka zasługuje na odrzucenie, podczas gdy skarga ta została wniesiona przed upływem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Prezes NFZ nie zajął stanowiska w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Podkreślić należy, że określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin jest terminem ustawowym, tj. nie może być skracany ani przedłużany przez sąd, prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę oraz terminem procesowym, a więc w razie jego uchybienia dopuszczalne jest jego przywrócenie skarżącemu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. A zatem ustalenie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi obliguje sąd do jej odrzucenia. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż wskazane w zażaleniu. Przede wszystkim w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) pełnomocnik skarżącej błędnie rozumie sposób obliczania trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym oblicza się według przepisów prawa cywilnego (art. 83 § 1 p.p.s.a.). Termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest terminem oznaczonym w dniach. Początkiem terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest doręczenie skarżonej decyzji. Zgodnie zatem z art. 111 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320 z późn. zm.; dalej cyt. jako: k.c.) termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia (§ 1), a jeżeli początkiem jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym ono nastąpiło (§ 2). Nie ma zatem wątpliwości, że początkiem biegu terminu do wniesienia skargi był kolejny dzień po dniu, w którym Spółce została doręczona zaskarżona decyzja i termin ten upłynął w ostatnim dniu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. terminu trzydziestu dni. Skoro zatem przesłanką odrzucenia skargi w tej sprawie było wniesienie jej z uchybieniem terminu, to zasadniczą kwestią jest prawidłowe ustalenie początku i końca biegu terminu. W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 23 lutego 2021 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 25 marca 2021 r. Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych i potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez organ kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję Prezesa NFZ z [...] lutego 2021 r. oznaczonej numerem [...] adresowanej do Spółki została ona doręczona pełnomocnikowi adresata M.Z.S.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wskazano jednak daty kiedy nastąpiło doręczenie. Natomiast w aktach administracyjnych znajduje się wydruk ze strony operatora pocztowego https://emonitoring.poczta.polska, z którego wynika, ze doręczenie adresatowi przesyłki pocztowej nr [...] nastąpiło w dniu 24 lutego 2021 r.o godz. 12:49 w Urzędzie Pocztowym [...]. Powyższą datę doręczenia Spółce zaskarżonej decyzji potwierdza również treść odpowiedzi na skargę, w której Prezes NFZ wyraźnie wskazał, ze wymienioną decyzję płatnik otrzymał w dniu 24 lutego 2021 r. (str. 2 ostatni akapit ostatnie zdanie). Na marginesie NSA zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję potwierdzające, że została ona w dniu 23 lutego 2021 r. doręczona uczestnikowi postępowania M.P.. Wobec powyższego, skoro Spółka wniosła skargę w dniu 26 marca 2021 r. (co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie k. 5 akt sądowych), to należało uznać, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi został zachowany, a tym samym odrzucenie skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (błędnie wskazany w zażaleniu jako art. 58 § 1 pkt 1 k.p.a.) było niezasadne. Z uwagi na to, że skarżąca wniosła skargę w terminie, a dokładnie w ostatnim dniu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a trzydziestodniowego terminu, WSA w Warszawie powinien podjąć dalsze czynności w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 tej ustawy.