II GZ 439/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt V SO/Wa 7/15 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. W. S. (dalej: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniosek o wymierzenie Ministrowi Finansów na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), grzywny w wysokości określonej art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżący, z uwagi na miejsce zamieszkania za granicą (L., W.) upoważnił P. D., zamieszkałego w W. przy ul. K. [...] m. [...] do odbioru korespondencji sądowej. W aktach sprawy znajduje się uwierzytelniony odpis sądowy pełnomocnictwa do doręczeń (oryginał przy sprawie V SAB/Wa 43/14 (k. 18). Zarządzeniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał W. S. do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia pisma procesowego. Zarządzenie przesłano na adres do doręczeń wskazany we wniosku. Skarżący w zażaleniu na powyższe zarządzenie zarzucił naruszenie art. 220 § 2 p.p.s.a. i podniósł, że obecnie mieszka w W., a w kraju nie ma przedstawiciela umocowanego do działań prawnych w imieniu na rzecz skarżącego. W związku z tym, termin do uiszczenia opłaty nie powinien być krótszy niż dwa miesiące. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może nastąpić tylko na wniosek skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, ONSA WSA 2008, nr 3, poz. 42, uznał, że wspomniany wniosek jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy (zob. glosy aprobujące do tej uchwały: J. Borkowski, OSP 2008, z. 9, s. 615 i n., oraz W. Chróścielewski, ZNSA 2008, nr 6, s. 132, oraz glosy krytyczne A. Błaszczyńska, PPP 2009, nr 6, s. 73 i n., oraz P. Sobotka, Studia Prawnoustrojowe 2009, nr 6, s. 73 i n.). W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności, na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Po upływie ustawowego terminu do uregulowania należnego wpisu sądowego skarga, skarga kasacyjna oraz skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przywołaną uchwałą, do pism inicjujących postępowanie, a zatem objętych dyspozycją cytowanego przepisu należy również wniosek o ukaranie organu grzywną. Termin, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. nie obejmuje osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę za granicą, które nie mają w kraju pełnomocnika do prowadzenia ich spraw. W tym przypadku przewodniczący powinien wyznaczyć termin do uiszczenia opłaty nie krótszy niż dwa miesiące (art. 220 § 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący z powodu przybywania za granicą – w W., gdzie – jak twierdzi w zażaleniu – ma miejsce zamieszkania, ustanowił pełnomocnika do doręczeń. Potwierdza to dołączone do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone P. D. do odbioru korespondencji. Ustanowienie pełnomocnika do doręczeń wywołuje ten skutek, że wszelkie pisma w postępowaniu sądowym kierowane do strony są doręczane osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Pełnomocnictwo do doręczeń, co należy podkreślić, nie jest tożsame z pełnomocnictwem procesowym obejmującym prowadzenie sprawy w imieniu strony w postępowaniach przed organami i sądami. Rozróżnienie to ma znaczenie dla określenia terminu właściwego do uiszczenia opłat w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż dla strony mieszkającej za granicą, lecz mającej pełnomocnika do prowadzenia spraw na terenie kraju, termin ten będzie wynosił, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, siedem dni. Natomiast, gdy strona mieszkająca za granicą udzieliła tylko pełnomocnictwa do doręczeń, to termin do uiszczenia opłat sądowych powinien być nie krótszy niż dwa miesiące. Skoro skarżący mieszka w W. (L.) i ustanowił pełnomocnika do doręczeń, to termin do uiszczenia wpisu sądowego, jaki należało mu wyznaczyć, powinien wynieść co najmniej dwa miesiące. W związku z tym, wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni o daty jego doręczenia stanowiło naruszenie art. 220 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.