II GZ 441/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-11

Skład orzekający: Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia należności pieniężnej zazwyczaj nie stanowi źródła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ zapłata ma charakter odwracalny i podlega zwrotowi w przypadku uchylenia decyzji. Strona domagająca się wstrzymania wykonania takiej decyzji musi uprawdopodobnić istnienie szczególnych okoliczności uzasadniających jej uwzględnienie, czego w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, opierając się na analizie długoterminowych wyników finansowych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Prezesa UKE w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej. WSA odmówił wstrzymania, uznając, że spółka nie uprawdopodobniła groźby znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, mimo pogarszającej się sytuacji finansowej, wskazując na zysk z poprzedniego roku i posiadany limit kredytowy. Spółka zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 PPSA, wskazując na znaczną wysokość zobowiązań krótkoterminowych i kwestionując ocenę Sądu co do braku usług użyteczności publicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1621/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 8 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1621/18, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; w skrócie: p.p.s.a.) odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w A. (dalej: Spółka, skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie ustalenia kwoty udziału w pokryciu dopłaty do kosztów świadczenia usługi powszechnej w 2010 r. w wysokości 67 287 złotych. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że zapłata kwoty oznaczonej decyzją może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. WSA wskazał, że ze złożonych przez skarżącą dokumentów tj. rachunku zysków i strat oraz bilansu za 2018 r. wynika, że w 2017 r. zysk netto Spółki wyniósł 1 628 039,27 zł, a przychody w tym okresie wyniosły 15 064 086,62 złotych. Do maja 2018 r. Spółka odnotowała stratę netto 803 366,82 zł, przy przychodach na poziomie 4 599 588,83 zł. Spółka przedłożyła także kopię decyzji ustalającej wysokość dopłaty za 2009 r. w wysokości 48 729,55 zł oraz zaświadczenie z [...] Bank SA, z którego wynika, że na dzień 27 lipca 2018 r. Spółka posiada w banku otwarty rachunek bieżący z limitem kredytowym w wysokości 6 900 000 zł i ratą miesięczną w kwocie 150 000 zł. W ocenie WSA, niewątpliwie powyższe dane mogą sugerować pogorszenie sytuacji finansowej Spółki, jednak porównanie przychodów Spółki netto za okres od 1 stycznia do 31 maja 2018 r. (czyli 5 miesięcy) do przychodu netto za cały 2017 r. (czyli 12 miesięcy) nie stanowi wartości poznawczej, bowiem - co do zasady - porównywanie przychodów netto powinno dotyczyć analogicznych okresów. Sąd I instancji rozpatrzył te dane w kontekście długoterminowych wyników finansowych skarżącej i uznał, że zysk netto (1 628 039,27 zł ) i przychody netto (15 064 086,62 zł) Spółki osiągnięte w 2017 r. przewyższają sumę, która stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, zarówno wykonanie decyzji, jak i spłata rat kredytu nie doprowadzą do utraty płynności finansowej przez skarżącą. WSA wskazał, że Spółka posiadała wiedzę, że będzie uczestniczyć w pokryciu dopłat za 2009 r. i 2010 r., a także znana jej była wysokość tych zobowiązań. W ocenie Sądu opłacenie kwoty 116 016,51 zł (łączna wysokość udziałów w dopłacie za 2009 r. i 2010 r.) nie może być uznane za grożące niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącej, że świadczy ona usługi użyteczności publicznej. WSA wskazał ponadto, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące zaskarżonej decyzji nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Spółka zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że z przedstawionych przez skarżącą okoliczności i dowodów nie wynika, aby w związku z wykonaniem decyzji Spółce groziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy WSA przyznał pogarszającą się sytuację finansową Spółki, a wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, co skutkowało bezzasadną odmową wstrzymania wykonania decyzji. Spółka powtórzyła informację o swoim stanie majątkowym i wskazała, że na koniec maja 2018 r. "ciążyły na niej zobowiązania krótkoterminowe na łączną kwotę 14 148 413,04 zł, co stanowi niemal dwukrotność sum przedstawionych przez WSA jako aktywa Spółki". Wskazała również, że decyzją z dnia [...] maja 2018 r. Prezes UKE zobowiązał Spółkę do zapłaty 48 729,55 zł z tytułu udziału w dopłacie za 2009 r., co oznacza, że łączna suma zobowiązań skarżącej z tytułu udziału w dopłacie za 2009 r. i 2010 r. wynosiła 116 016,51 zł, której to okoliczności Sąd nie dostrzegł. Spółka nie zgodziła się również z poglądem Sądu I instancji, iż nie świadczy ona usług użyteczności publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.) Stwierdzić przy tym należy, że przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. rozumie się zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zażalenie Spółki pod kątem treści powołanych wyżej przepisów oraz zacytowanych poglądów, uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma ze swej natury charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest uprawdopodobnić, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wbrew temu, co podnosi autor zażalenia, skarżąca takich okoliczności nie przedstawiła. W celu zobrazowania swojej sytuacji majątkowej Spółka złożyła rachunek zysków i strat, bilans finansowy i zaświadczenie z [...] Banku SA o zaciągniętym kredycie – jednak na podstawie tych dokumentów nie można wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zagrożenie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Słusznie bowiem Sąd I instancji uznał, że analiza długoterminowa sytuacji majątkowej skarżącej prowadzi do wniosku, że zapłata kwoty określonej w decyzji nie grozi zaprzestaniem prowadzenia przez Spółkę bieżącej działalności. Zasadnie przy tym WSA zwrócił uwagę na wysokość osiągniętego przez skarżącą zysku w 2017 r., która znacznie przekracza wysokość zobowiązania określonego decyzją. Tym samym, nie było podstaw do uznania, że zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie ma przy tym racji skarżąca, że Sąd I instancji nie odniósł się do argumentów przedstawionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. WSA zbadał bowiem kompleksowo stan majątkowy Spółki i przeanalizował, czy zapłata kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje takie okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania tej decyzji. Z tego powodu – zdaniem NSA – niezasadne są argumenty podniesione w zażaleniu, że Sąd I instancji nie przeanalizował wpływu wykonania decyzji na sytuację majątkową skarżącej. Pełnomocnik Spółki podnosi ponadto, że skarżąca świadczy usługi pożytku publicznego, a utrudnienie w ich dostarczaniu stanowi autonomiczną przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. NSA nie podziela tego poglądu. Należy bowiem uznać, że na gruncie niniejszej sprawy okoliczność, czy Spółka świadczy usługi pożytku publicznego, nie ma znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. WSA prawidłowo bowiem przyjął, że wykonanie decyzji nie będzie miało wpływu, określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a, na bieżącą działalność Spółki. A wobec tego, w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zbędne staje się ustalenie, jaki charakter mają świadczone przez Spółkę usługi. NSA stwierdza, że chybiony jest również zarzut, że WSA nie wziął pod uwagę okoliczności, że na Spółce ciąży również zobowiązanie z tytułu udziału w pokryciu dopłaty za 2009 r., bowiem analizując sytuację majątkowa skarżącej, Sąd I instancji wziął również pod uwagę wysokość tego zobowiązania i ocenił, że zapłata łącznej kwoty 116 016,51 zł za 2009 r. i 2010 r. nie doprowadzi – w kontekście zobrazowanej przez Spółkę jej sytuacji majątkowej – do utraty płynności finansowej lub też poważnie zakłóci prowadzenie przez skarżącą bieżącej działalności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło