II GZ 457/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. i H. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 882/14 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do podpisania zażalenia w sprawie ze skargi A. C. i H. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zmiany koncesji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 882/14 odmówił A. C. i H. C. przywrócenia terminu do podpisania zażalenia na postanowienie z dnia 30 września 2015 r. odrzucające zażalenie skarżących na postanowienie Dyrektora Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania zmiany koncesji. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. odrzucił zażalenie A. C. i H. C. na postanowienie z dnia 30 września 2015 r., ponieważ skarżący w zakreślonym terminie nie uzupełnili braków formalnych zażalenia przez jego podpisanie. Odpis postanowienia WSA w Krakowie z dnia 5 maja 2016 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 maja 2016 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W dniu 27 maja 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do podpisania ww. zażalenia, podnosząc, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu, ponieważ to syn skarżących dokonywał wysyłki zażalenia i umieścił w kopercie zażalenie bez podpisu. Dlatego, zdaniem skarżących, błąd syna nie powinien ich obciążać, a więc skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.: dalej: p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do podpisania zażalenia. W ocenie WSA skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu. Sąd uznał, że skarżącym można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to skarżący dokonali wyboru osoby, której zaniedbanie doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Podkreślić trzeba, że skutki niestarannego działania osoby, którą skarżący posłużyli się do dokonania czynności procesowej, obciążają samych skarżących. Dlatego w rozpatrywanym przypadku skarżący ponoszą winę polegającą na wyborze osoby, która nie dochowała odpowiedniej staranności, a to z kolei doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. C. i H. C. wnieśli o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] września 2015 r. Skarżący wskazali, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi, dlatego przy sprawach dnia codziennego muszą korzystać z pomocy członków rodziny i dlatego na wezwanie Sądu skarżący sporządzili podpisane odpisy zażalenia przy czym jak obecnie ustalono ich syn R. zapakował do koperty listy z odwołaniem bez podpisu. Wskazali, iż nie wybrali osoby swojego syna - albowiem był on jedynym członkiem ich rodziny i osobą stale z nimi przebywającą do której mieli zaufanie. Dodali, że jest on osobą wykształconą i jak do tej pory nie popełniał błędów, które uzasadniałyby utratę zaufania do niego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013 r. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia wskazali, iż w związku z tym, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi muszą korzystać z pomocy osób trzecich. Nie wybrali oni swojego syna, był on jedynym członkiem rodziny do której mieli zaufanie. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjęte jest, że zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez uczestnika postępowania (stronę) do dokonania czynności (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit., s. 445; por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Wobec tego należy podkreślić, że strona odpowiada za działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu czynności jak za własne. Należy zaznaczyć, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku Jak słusznie zauważył Sąd I instancji skarżącym można przypisać winę w uchybieniu terminu, ponieważ to skarżący dokonali wyboru osoby, której zaniedbanie doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków zażalenia. Podkreślić trzeba, że skutki niestarannego działania osoby, którą skarżący posłużyli się do dokonania czynności procesowej, obciążają samych skarżących. Dlatego w rozpatrywanym przypadku skarżący ponoszą winę polegającą na wyborze osoby, która nie dochowała odpowiedniej staranności, a to z kolei doprowadziło do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżący w zażaleniu wskazali, że są osobami starszymi i bardzo schorowanymi. Jak wynika z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, wiek skarżących (H. C. ur. w 1955 r., A. C. ur. 1951 r., k. 343 akt) nie wskazuje na to, iż są oni osobami, które z racji swojego wieku nie były w stanie zadbać o swoje interesy. Brak też w aktach sprawy dowodów świadczących o ich złym stanie zdrowia, który jak wynika z treści zażalenia miał przyczynić się do uchybienia czynności procesowej. Zatem powyższe okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy skarżących w uchybieniu czynności. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.