II GZ 464/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 677/11 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. Sz. na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. (dalej: WSA w L.) postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. odrzucił skargę M. Sz. na postanowienie Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r., nr[...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. WSA w L. postanowieniem z dnia 28 grudnia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną M. Sz., ponieważ nie została sporządzona przez podmiot do tego uprawniony. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca ponownie wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od postanowienia WSA w L. z dnia 23 listopada 2011 r. WSA w L. postanowieniem z dnia 12 września 2012 r. ponownie odrzucił skargę kasacyjną M. Sz., ponieważ nie została sporządzona przez podmiot do tego uprawniony. WSA w L. postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. odrzucił zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone zgodnie z treścią art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przez adwokata lub radcę prawnego. W niniejszej sprawie, mimo prawidłowego pouczenia, skarżąca zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej sporządziła osobiście, dlatego zażalenie podlegało odrzuceniu. M. Sz. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 12 września 2012 r. dając wyraz swemu niezadowoleniu. Skarżąca wskazała, że WSA w L. postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Skarżąca wskazała, że nie umożliwiono jej kontaktu z ustanowionym adwokatem w ramach przyznanego prawa pomocy i że nie zajął się on jej sprawą. Dlatego też skarżąca nie miała możliwości sporządzenia zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przyjąć, iż zażalenie będące przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zostało wniesione na postanowienie WSA w L. z dnia 3 października 2012 r. odrzucające zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 12 września 2012 r. odrzucające skargę kasacyjną. W myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia w przypadkach enumeratywnie wymienionych w pkt 1-10, w tym na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez radcę prawnego lub adwokata. Przepis ten wprowadza formalny bezwarunkowy przymus radcowsko – adwokacki dla tego konkretnego typu zażalenia, taki jak w przypadku skargi kasacyjnej sporządzonej przez osobę niebędącą pełnomocnikiem profesjonalnym. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. W niniejszej sprawie skarżąca nie jest żadną z osób upoważnionych przez ustawę do sporządzenia samodzielnie tego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Zaś w myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem w przypadku zażalenia o którym stanowi art. 194 § 4 p.p.s.a. sporządzonego osobiście przez stronę, a nie przez radcę prawnego lub adwokata wojewódzki sąd administracyjny będzie obowiązany odrzucić ten środek zaskarżenia z powodu niedopuszczalności. W rozpoznawanej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 12 września 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej skarżąca sporządziła osobiście, mimo prawidłowego pouczenia jej przez Sąd I instancji o wymogu sporządzenia zażalenia na to postanowienie przez adwokata lub radcę prawnego. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniesione zażalenie które dotknięte było kwalifikowaną wadą prawną uniemożliwiającą jego rozpoznanie. Odnosząc się zaś do argumentacji zażalenia dotyczącej braku możliwości skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że postanowieniem z dnia 23 maja 2012 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w L. Wyznaczony pełnomocnik z urzędu podjął czynności w sprawie i złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji skarżąca nie może skutecznie domagać się od sądu przyznania kolejnego prawa pomocy w ww. zakresie, gdyż jej prawo w tym zakresie zostało już skonsumowane przez prawomocne postanowienie. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika z urzędu i sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.