II GZ 465/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy z zażalenia "B." sp. z o.o. w B. (obecnie: Syndyka Masy Upadłości "B." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Białymstoku) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 17 lipca 2014 r.; sygn. akt II SA/Ol 450/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] marca 2014 r.; nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: podjąć zawieszone postępowanie. Postanowieniem z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GZ 465/14, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa), zawiesił toczące się w sprawie postępowanie zażaleniowe. Wskazał, że pismem z 4 sierpnia 2014 r. pełnomocnik procesowy wnoszącej zażalenie spółki z o.o. "B. " poinformował Sąd, iż postanowieniem z 24 lipca 2014 r., wydanym w sprawie sygn. akt VIII GU 32/14, Sąd Rejonowy w B. VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość tej Spółki, obejmującą likwidację majątku dłużnika. Do pisma został dołączony odpis wspomnianego postanowienia, z którego wynika, że na syndyka masy upadłości wyznaczono J. N.. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie wystąpiły przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ppsa, bowiem w stosunku do strony postępowania zażaleniowego (dotyczącego prawa pomocy) wszczęto postępowanie upadłościowe, zaś sprawa zainicjowana wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy masy upadłości, skoro to z tej masy musiałyby pochodzić środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Sąd zaznaczył przy tym, że zawieszenie postępowania ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienie do postępowania zażaleniowego. Odpis wspomnianego postanowienia o zawieszeniu postępowania został najpierw doręczony pełnomocnikowi Spółki, a następnie syndykowi masy upadłości "B. " sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego - sędziego NSA z 18 grudnia 2014 r. syndyk został wezwany na podstawie art. 127 § 3 zd. 1 ppsa do oświadczenia, czy zgłasza się do postępowania zażaleniowego w sprawie. Syndyk masy upadłości w piśmie z 29 grudnia 2014 r. oświadczył, że odmawia wstąpienia do postępowania zażaleniowego, jako strona w miejsce upadłego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści art. 128 § 1 ppsa wynika, że sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W niniejszej sprawie postępowanie zażaleniowe zawieszono w celu umożliwienia syndykowi masy upadłości "B. " sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wstąpienia do tego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres, jaki upłynął od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania zażaleniowego, jak i od doręczenia odpisu tego orzeczenia Syndykowi Masy Upadłości skarżącej Spółki był wystarczający dla właściwego zapoznania się ze stanem sprawy wpadkowej, której dotyczy postępowanie zażaleniowe, to jest kwestii prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec tego należy przyjąć, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania zażaleniowego w sprawie i może ono toczyć się dalej z udziałem syndyka - stosownie do treści art. 144 ust. 1 i 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że z przywołanych przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze wynika, iż w sytuacji, gdy zostanie ogłoszona upadłość obejmująca likwidację majątku upadłego będącego stroną postępowania sądowego, syndyk masy upadłości tego upadłego z mocy prawa staje się stroną wspomnianego postępowania sądowego, o ile dotyczy ono masy upadłości. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie wpadkowej, dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które - w przypadku odmowy przyznania tegoż prawa - będą musiały być pokryte ze środków pochodzących z masy upadłości "B. " sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. W związku z tym oświadczenie syndyka, że odmawia wstąpienia do postępowania nie wiąże Sądu (por. J. Jaśkiewicz, O kolizji postępowania sądowoadministracyjnego z postępowaniem upadłościowym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2(29)/2010, str. 43 - 44). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 ppsa.