II GZ 470/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1486/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1486/16, na podstawie art. 178 w zw. z 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), odrzucił zażalenie R. P. na postanowienie tego Sądu z [...] listopada 2017 r., utrzymujące w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z [...] sierpnia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz umorzenia postępowania odwoławczego. Sąd I instancji wskazał, że skarżący po otrzymaniu odpisu postanowienia z [...] listopada 2017 r. (zawierającego pouczenie, że jest ono ostateczne i nie podlega zaskarżeniu) wniósł do Sądu zażalenie na to postanowienie. Odrzucając zażalenie Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Natomiast, zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Odnotować przy tym należy, że aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a. wskazuje, iż obecnie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu jest niezaskarżalne, albowiem ani nie zostało wymienione w katalogu postanowień objętych art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a., ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienie. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard Płotek domagał się uchylenia powyższego postanowienia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Rozpoznając wniesione zażalenie należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), nowelizująca – w sprawach wszczętych po tym dniu, a taką bez wątpienia jest rozpoznawana sprawa (skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu [...] października 2017 r.) – m.in. zasady rozpoznawania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosków o przyznanie prawa pomocy. Stosownie, zatem do znowelizowanego i mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 260 § 1 p.p.s.a. - rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu - art. 260 § 2 p.p.s.a. A zatem, ustawodawca w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., w tym po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, cofnięcia, odmowy przyznania prawa pomocy albo umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, o jakim mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy zażalenie wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] listopada 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest niedopuszczalne. Skoro zatem ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie prawa pomocy, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., tym samym Sąd I instancji prawidłowo odrzucił zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.