II GZ 482/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 lipca 2013 r.; sygn. akt III SA/Po 653/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 2 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 653/12 odmówił R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] kwietnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z 6 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 listopada 2012 r., sygn. II GZ 411/12 oddalił zażalenie strony skarżącej na to postanowienie. W dniu 2 kwietnia 2013 r. Sąd odrzucił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z [...] kwietnia 2012 r., nr [...]. Na to postanowienie R. P. złożył sporządzoną samodzielnie skargę kasacyjną, w której ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu żądania wnioskodawca wskazał, że wniosek jest zasadny, gdyż jest osobą bezdomną i bez środków do życia. Nie posiada majątku ani dochodów bez jego winy. Skarżący jest wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Jego sytuacja jest tak ciężka, że musi żebrać na ulicy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w okolicznościach sprawy wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem Sądu, stąd ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa), a więc ustalić, czy po wydaniu przez Sąd prawomocnego orzeczenia z 6 września 2012 r. nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Sąd stwierdził, że analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem stwierdzić, że sytuacja majątkowa strony skarżącej nie uległa zmianie. Co więcej, skarżący ponownie nie przedstawił rzetelnie – za pomocą stosownych dokumentów – swojej sytuacji majątkowej. Podobnie jak w momencie orzekania przez Sąd w dniu 6 września 2012 r., wnioskodawca powołał się enigmatycznie na brak jakichkolwiek środków finansowych i majątku, wskazując, że utrzymuje się z żebractwa. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji orzekł jak w sentencji postanowienia. R. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia, jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy na tle rozpatrywanej sprawy była już przedmiotem postanowień zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z orzeczeń tych wynika, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie było nieprzedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną strony. Zwrócono przy tym uwagę, że skarżący został wezwany, na podstawie art. 255 ppsa do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący nie złożył jednak żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wynika z tego, że w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sąd nie zajmuje się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Jego zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji zastosował powyższy przepis uznając, że argumentacja ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazywała na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, że skarżący również w treści zażalenia nie podniósł argumentów wskazujących na taką zmianę okoliczności przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia z 6 września 2012 r., która uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia. Skarżący zarówno w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w zażaleniu, wskazuje głównie na swoją bezdomność i konieczność utrzymywania się z żebractwa, natomiast w dalszym ciągu nie przedstawia żadnych danych mogących ilustrować własne możliwości finansowe, a więc np. osiągane dochody i wysokość ponoszonych wydatków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.