II GZ 484/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-06-29

Skład orzekający: sędzia NSA Andrzej Kuba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w organizacji, która nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców, posiada zdolność sądową i procesową w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Spółka w organizacji, która nie została wpisana do rejestru przedsiębiorców, nie posiada zdolności sądowej ani procesowej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wpis do rejestru ma charakter konstytutywny, a brak takiego wpisu oznacza, że podmiot nie istnieje jako osoba prawna i nie może skutecznie występować w postępowaniu sądowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Skargę w imieniu spółki złożył R. P., jednakże spółka ta nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, a wniosek o wpis został zwrócony. W związku z tym, WSA uznał, że spółka nie posiadała zdolności sądowej w momencie wnoszenia skargi i wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 1277/16 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [A.] w Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 roku, sygn. akt III SA/Po 1277/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek [A.] w organizacji w Z. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 2 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi [A.] w organizacji w Z. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skargę w imieniu Spółki wniósł R. P. Sąd postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. odrzucił skargę. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. R. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie Sądu. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Przewodniczącego IX Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu wynika, że wniosek o wpis spółki [A.] do rejestru wpłynął do Sądu [...] listopada 2014 r. Zarządzenie o zwrocie wniosku z dnia [...] listopada 2014 r. uprawomocniło się z dniem [...] grudnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.) odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 2 lutego 2017 r. o odrzuceniu skargi wskazując jednocześnie, że w dacie wydawania postanowienia z dnia 2 lutego 2017 r. oraz w dacie składania wniosku o przywrócenie terminu do zaskarżenia tego postanowienia nie istniał podmiot będący stroną skarżącą w niniejszej sprawie. Sąd I instancji wskazał przy tym, że wniosek o wpis spółki [...] do rejestru wpłynął bowiem do właściwego Sądu 14 listopada 2014 r., a zarządzenie o zwrocie wniosku z dnia 25 listopada 2014 r. uprawomocniło się z dniem 27 grudnia 2014 r. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 180 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. W myśl art.178 p.p.s.a. Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne oraz organy administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie stroną skarżącą (wnoszącą zażalenie) jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1578, ze zm., dalej: k.s.h.), tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 listopada 2014 r. złożony został do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wpis "[A.].", lecz z uwagi na błędy formalne dokonano zwrotu wniosku (pismo Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu – Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 20 marca 2017 r.). "[A.]." nie została wobec tego wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i w dacie wnoszenia skargi podmiot ten nie istniał. W tej sytuacji, Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka nie miała przymiotu osoby prawnej. Nie miała zatem zdolności sądowej, ani tym bardziej zdolności procesowej w rozumieniu art. 25 § 1 i art. 26 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło