II GZ 486/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. S. C. W. H. & J. M. – H. Spółka partnerska z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Po 677/11 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. S. C. W. H. & J. M. – H. Spółka partnerska z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Po 677/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek C. S. C. W. H. & J. M. – H. Spółki partnerskiej z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 5347,50 zł za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Sąd pierwszej instancji uznał, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został przez stronę uzasadniony. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji poprzez uiszczenie kary w kwocie 5347,50 zł rodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podlegał oddaleniu na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła C. S. C. W. H. & J. M. – H. Spółka partnerska. Wniosła o uchylenie tego orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła zażalonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 61 § 2 p.p.s.a. Zdaniem strony wnoszącej zażalenie, w obecnych realiach gospodarczych nałożenie drakońsko wysokiej kary (w szczególności bez przedstawienia wyczerpujących powodów faktycznych nałożenia kary) stanowi samo w sobie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i powinno zostać uznane w analizowanym stanie sprawy za fakt notoryjny. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącemu oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wynika właśnie z wysokości kary, jak również nałożenia jej z pominięciem zasad praworządności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zawarty w skardze C. S. C. W. H. & J. M. – H. Spółki partnerskiej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został w ogóle uzasadniony. Wobec tego Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zażalenia, za okoliczności takie nie można uznać samej wysokości kary, czy zasadności jej nałożenia przez organ. Wysokość kary mogłaby uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji, jeśli strona przestawiłaby argumenty wskazujące w szczególności, że uiszczenie tej kary doprowadzi do utraty płynności finansowej spółki, czy też w inny sposób spowoduje znaczną (a nie jakąkolwiek) szkodę dla prowadzonej przez stronę działalności, bądź trudne do odwrócenia skutki. Z kolei zgodność prawem nałożenia tej kary będzie przedmiotem oceny sądowej dopiero w postępowaniu merytorycznym, a nie w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Bezzasadny jest również wskazany w zażaleniu zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 61 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonywał wykładni tego przepisu, ani go nie stosował, gdyż art. 61 § 2 p.p.s.a. reguluje kwestię wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności, ale przez organ administracji przed przekazaniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG