II GZ 496/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 936/21 o odrzuceniu skargi S. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 936/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę S. G. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył za pośrednictwem organu skargę do WSA na powyższe postanowienie organu. Skarga nie została opłacona, w związku z czym zarządzeniem z dnia 25 marca 2021 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku fiskalnego skargi przez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 złotych oraz do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie nr PESEL – w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wezwano stronę do usunięcia w tym samym terminie braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie numeru PESEL. Sąd I instancji stwierdził, że pismo zostało prawidłowo doręczone, tj. przesyłka była dwukrotnie awizowana – w dniach 27 maja i 7 czerwca 2021 r., a w dniu 23 czerwca 2021 r. zostało zwrócone przez Urząd Pocztowy. Po stwierdzeniu doręczenia zgodnie z wymogami art. 73 § 1, 2 i 3 p.p.s.a., Sąd I instancji przyjął w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a., że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od momentu doręczenia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru pisma. Wezwanie zostało zatem doręczone skarżącemu w dniu 10 czerwca 2021 r. Skarżący był wobec tego obowiązany wykonać zarządzenie w siedmiodniowym terminie, którego pierwszym dniem był 11 czerwca 2021 r., a ostatnim 17 czerwca 2021 r. Sąd I instancji ustalił również na podstawie notatki służbowej z 28 czerwca 2021 r. sporządzonej przez pracownika Sądu, że do tego dnia nie uiszczono w niniejszej sprawie wpisu sądowego. Skarżący nie wskazał również do tego czasu brakującego numeru PESEL. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania decyzji z [...] maja 2020 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa, a w szczególności art. 220 § 3 i innych p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi w sytuacji braku wezwania o uzupełnienie braków wskazanych w uzasadnieniu postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący przytoczył argumenty na potwierdzenie swojego stanowiska odnośnie niezawinionego uchybienia przez niego terminowi na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący stwierdził również, że nie został skutecznie wezwany do dokonania opłaty od skargi i podania numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wspomniany art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przepisy te składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca pismo do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niego opłatę. Zaniedbanie tego obowiązku pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa. Jeżeli pismem tym jest jeden ze środków zaskarżenia wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a., to sąd takie pismo odrzuci. Należy również zwrócić uwagę na treść art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., zgodnie z którym pismo strony powinno zawierać – oprócz elementów wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zaś w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z powyższych przepisów wynika obowiązek strony do podania w pierwszym piśmie procesowym w sprawie numeru PESEL, jeżeli strona taki numer posiada. W sytuacji zaniedbania tego obowiązku sąd wzywa wnoszącego pismo do uzupełnienia tego braku formalnego. Niewywiązanie się przez stronę z tego obowiązku, w sytuacji prawidłowego doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braku formalnego, skutkuje odrzuceniem skargi. Z kolei sposób doręczania pism sądowych – w tym wezwań – w razie niemożności doręczenie pisma do rąk własnych lub innych upoważnionych osób został uregulowany w art. 73 p.p.s.a. Przepis § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Wreszcie, § 4 tego przepisu stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Powyższe przepisy określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby sąd mógł przyjąć fikcję doręczenia, tj. stwierdzić, że na mocy ustawy pismo nieodebrane przez stronę traktuje się jako prawidłowo doręczone. W myśl powyższych przepisów powinny zostać spełnione ku temu następujące przesłanki: wystąpienie niemożności doręczenia pisma w inny sposób, dwukrotne awizowanie pisma w odpowiednim czasie, a także upływ 14-dniowego terminu od pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odebrania pisma w placówce pocztowej. Jak wynika z akt sprawy skarżący, składając skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2020 r., nie zawarł w skardze swojego numeru PESEL, ani też nie uiścił opłaty sądowej. Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego (karta akt sądowych nr 14) i braku fiskalnego (karta akt sądowych nr 12) w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że skoro pierwsze zawiadomienie o wezwaniach sądowych zostawiono skarżącemu w dniu 27 maja 2021 r., a następnie prawidłowo doręczono mu drugie zawiadomienie w dniu 7 czerwca 2021 r., to doręczenie nastąpiło 10 czerwca 2021 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie obu zarządzeń minął zatem 17 czerwca 2021 r. Z akt sprawy wynika zaś, że w zakreślonym w ten sposób terminie skarżący nie uzupełnił ani braku formalnego, ani braku fiskalnego. Spełnione zostały zatem dwie przesłanki do odrzucenia skargi, tj. przesłanki z art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. Skarżący wskazał w zażaleniu, że nie został skutecznie wezwany do dokonania opłaty od skargi i podania numeru PESEL. Jego stanowisko nie znajduje jednak potwierdzenia w aktach sprawy. Oba wezwania zostały skarżącemu doręczone na adres podany w treści skargi (vide – karty akt sądowych nr 2 i 17). W aktach nie ma tymczasem oświadczenia skarżącego o zmianie adresu do doręczeń. Sąd I instancji musiał zatem doręczeń dokonywać na adres wskazany w skardze. Warto także dodać, że skarżący nie wyjaśnił, na czym bezskuteczność doręczenia w niniejszej sprawie miałaby polegać. W świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić należy, że Sąd I instancji poprawnie doręczył skarżącemu oba wezwania. Z kolei w zakresie pozostałych argumentów skarżącego należy wskazać, że nie dotyczą one poprawności wydanego przez Sąd I instancji postanowienia, ale meritum sprawy ze skargi. W zażaleniu skarżący powinien był wskazać, dlaczego jego zdaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie odrzucił jego skargę. Skarżący wskazywał tymczasem na przyczyny, ze względu na które uchybił terminowi na wniesienie do organu administracji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie argumenty nie są relewantne na gruncie niniejszego postępowania. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu I instancji odrzucające skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego i braku fiskalnego jest prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.