II GZ 499/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 maja 2014 r.; sygn. akt III SA/Po 1627/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1627/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi T.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę, wskazując że skarżąca nie uiściła w terminie należnego od niej wpisu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej skarżąca podała, że wezwanie zostało odebrane przez jej męża, który zobowiązał się do terminowego uiszczenia wpisu od skargi w jej imieniu, lecz ostatecznie tego nie uczynił (uiścił wpis, ale w innych sprawach). Ponadto skarżąca wskazała, że ani ona, ani jej mąż nie dysponowali odpowiednimi środkami finansowymi. Skarżąca wniosła też o zwolnienie jej od wpisu i innych kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Jak wskazał Sąd, z uzasadnienia przedmiotowego wniosku wynikało, że zarządzenie dotyczące wpisu sądowego od skargi pod jej nieobecność zostało doręczone jej mężowi, który zobowiązał się wobec skarżącej do opłacenia wpisu sądowego z uwagi na trudności finansowe skarżącej. W związku z powyższym, Sąd zaznaczył, że skarżąca nie twierdziła, że nie wiedziała o treści zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a także nie twierdziła, że nie dochowała terminu do dokonania tej czynności procesowej. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na niedotrzymanie obietnicy zapłacenia wpisu sądowego za nią przez osobę trzecią. Mając powyższe na uwadze, Sąd podkreślił, że zaniechania osoby trzeciej (męża) nie zwalniają skarżącej od winy, polegającej na nie dość starannym prowadzeniu własnych spraw. Ponadto Sąd wskazał, że skoro skarżąca nie miała środków na uiszczenie wpisu, należało w wyznaczonym siedmiodniowym terminie wnieść o przyznanie prawa pomocy, czego skarżąca nie uczyniła. Uczyniła to na etapie składania wniosku o przywrócenie terminu, jednak jej wniosek o przyznanie prawa pomocy został załatwiony odmownie (prawomocne postanowienie z dnia 3 kwietnia 2014 r.) co oznacza, że Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącej pozwalała na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia stronie skarżącej terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 9 czerwca 2014 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wskazała, że jej mąż "na dzień upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie otrzymał przelewów od kontrahentów i musiał odłożyć wymagalne płatności, wśród których był przelew na wpis od skargi. Ponadto w ocenie skarżącej Sąd winien po uprawomocnieniu się postanowienia z dnia 3 kwietnia 2014 r. winien wezwać skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Analizując argumentację przedstawioną w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu. Nie można bowiem zasadnie twierdzić, że okoliczność taką stanowi nie otrzymanie przez męża skarżącej przelewów od kontrahentów i odłożenie płatności wpisu od skargi na termin późniejszy niż siedmiodniowy termin wyznaczony przez Sąd. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu, z którego wynika, że zaniechania osoby trzeciej (męża) nie zwalniają skarżącej od winy, polegającej na nie dość starannym prowadzeniu własnych spraw. Skarżąca, zachowując należytą staranność winna bowiem dopilnować opłacenia wpisu we właściwym terminie, zaś przeniesienie tego obowiązku na osobę trzecią (w tym przypadku na męża skarżącej) nie mogło skutkować przerzuceniem na niego ciężaru winy za niedopełnienie tego obowiązku. W uzasadnieniu zarówno wniosku, jak i zażalenia skarżącej brak jest argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.. Ocena dokonana przez WSA w P. była prawidłowa, a okoliczności powołane w zażaleniu jej nie podważyły. W konsekwencji uznać należało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W prawomocnym już postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 3 kwietnia 2014 r. Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej jej sytuacja finansowa pozwalała na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Niezasadne są również twierdzenia skarżącej, jakoby Sąd był zobowiązany do ponownego wzywania jej do uiszczenia wpisu w związku z odmową przyznania prawa pomocy. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu zarządzeniem z dnia 22 listopada 2013 r. W następstwie nieopłacenia wpisu odrzucona została jej skarga. Bezsporną jednak kwestią pozostaje to, że skarżąca wiedziała o treści zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, zaś Sąd nie był zobowiązany do ponownego wzywania jej do opłacenia tego wpisu. Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.