II GZ 508/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I S na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 735/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [..] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym i orzeczenia o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu wykonania obowiązku postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić skarżącemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł postanowieniem z dnia 6 lipca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 735/15 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi I S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł z dnia [..] kwietnia 2014 r. w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym i orzeczenia o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu wykonania obowiązku. W ocenie Sądu I instancji wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wnioskodawca wskazał na głuchotę i niedołężność, jednak okoliczności te nie zostały przez niego wykazane, w szczególności nie załączono żadnych dokumentów, które mogłyby uprawdopodobnić, że w dniu ogłoszenia wyroku, kiedy skarżący był na rozprawie jego stan zdrowia uniemożliwiał powzięcie wiadomości o konieczności złożenia pisemnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie zgodził się rozstrzygnięciem Sądu I instancji. W załączniku przesłał zaświadczenie lekarskie i kserokopię książki inwalidy wojennego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Niniejsza zasada nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Podkreślenia wymaga, że powołana ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy (art. 87 § 2). Wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym przekroczeniu terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący załączył do zażalenia zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że jego stan zdrowia jest na tyle ciężki, że "w życiu codziennym wymaga opieki osoby dorosłej", a także kserokopię książki inwalidy wojennego, gdzie zamieszczona jest informacja o tym, że został on zaliczony do II grupy inwalidzkiej. W przedstawionych dokumentach wskazana jest również data urodzenia skarżącego – 29 lipca 1936 r. I S usprawiedliwiając uchybienie terminu wskazywał, że jest osobą głuchą i niedołężną. Analiza załączonych dokumentów prowadzi do wniosku, że skarżący uprawdopodobnił wskazane okoliczności. Trzeba zwrócić uwagę, że art. 87 § 2 p.p.s.a. wymaga uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie NSA jest prawdopodobne, że schorowana osoba w podeszłym wieku (co zostało wykazane w załączonych dokumentach) mogła niedosłyszeć pouczenia Sądu odnośnie konieczności złożenia pisemnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pamiętać należy, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia skargi skutkuje pozbawieniem strony prawa do sądu. Zatem w przypadku odmowy przywrócenia terminu wina strony nie może budzić wątpliwości. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.