II GZ 532/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2024 r. sygn. akt III SA/Po 454/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 lipca 2024 r. nr OA-XIII.3150.222.2024.12 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym niewykonania obowiązku szczepień ochronnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 października 2024 r., sygn. akt III SA/Po 454/24, odrzucił skargę A.W. (skarżący) na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego (organ) z dnia 8 lipca 2024 r., w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym niewykonania obowiązku szczepień ochronnych oraz zwrócił uiszczony wpis od skargi. Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 6 września 2024 r. Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego udzielonego w dacie złożenia skargi do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w oryginale lub jego odpis prawidłowo uwierzytelniony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz podanie numeru PESEL skarżącego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 11 września 2024 r. W wyznaczonym terminie 7 dni wskazano numer PESEL skarżącego, natomiast nadesłany odpis pełnomocnictwa nie został uwierzytelniony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 11 września 2024 r. W wyznaczonym terminie 7 dni wskazano numer PESEL skarżącego ( k. 26 akt sądowych ), jednak nadesłany odpis pełnomocnictwa nie został uwierzytelniony zgodnie z obowiązującymi przepisami (k. 28 akt sądowych ). Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, żądając jego uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wezwanie w zakresie braków formalnych pełnomocnictwa zostało sformułowane "w sposób niewystarczająco jasny i jednoznaczny", a ponadto – w ocenie pełnomocnika – przedłożony "wydruk skanu pełnomocnictwa" został opatrzony "pieczątką" o odpowiedniej treści ("Za zgodność z oryginałem, Poznań, z odpowiednią datą, A. T., adwokat" z naniesionym podpisem "w obrębie znaku pieczątki" na odpisie pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu, albowiem – pomimo lakonicznego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – orzeczenie to w zakresie rozstrzygnięcia odpowiada prawu. Zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie jest prawidłowość treściowa wezwania wykonawczego względem zarządzenia z dnia 6 września 2024 r. Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu w zakresie uzupełnienia braku formalnego w postaci niezłożenia pełnomocnictwa procesowego, a w dalszej kolejności – ocena prawidłowości i skuteczności prawnej uzupełnienia powyższego braku przez pełnomocnika procesowego. Dokonując rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek jest traktowany przez ustawodawcę jako obowiązek formalnoprocesowy związany z wymogami formalnymi pism procesowych (w tym skargi), gdyż zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Brak dołączenia do pisma (w tym skargi) oryginału pełnomocnictwa lub jego "wierzytelnego odpisu" jest zatem brakiem formalnym samego pisma procesowego i podlega usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Niewykonanie wezwania do usunięcia ww. braku formalnego lub przedłożenie wadliwego dokumentu pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu w terminie siedmiu dni skutkuje pozostawieniem pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (np. w przypadku skargi – pismo to podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe uwagi do treści zakwestionowanego wezwania skierowanego do pełnomocnika skarżącego w wykonaniu zarządzenia z dnia 6 września 2024 r. Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że treść powyższego wezwania jest prawidłowa i dostatecznie precyzyjna, albowiem w odniesieniu do pełnomocnika procesowego będącego adwokatem lub radcą prawnym wystarczające było wskazanie, że konieczne jest "złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego udzielonego w dacie złożenia skargi do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi" w oryginale lub "prawidłowo uwierzytelnionym odpisie" zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli natomiast pełnomocnik procesowy miał wątpliwości co do tego, czy i w jakim zakresie uwierzytelnienie odpisu pełnomocnictwa powinno zawierać wszystkie elementy, o których mowa w art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (przepis ten stanowi o "sporządzaniu poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem"), mógł i powinien był zwrócić się w otwartym terminie siedmiodniowym do Sądu o udzielenie dodatkowych wyjaśnień lub zgodnie z zasadą ostrożności procesowej przyjąć stanowisko bardziej restryktywne, jakie dominuje w praktyce procesowej sądów powszechnych i administracyjnych, nawiązującej do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r. (III CZP 70/11, OSNC 2012 nr 6, poz. 73), w której przyjęto, że sposób sporządzania przez radcę prawnego poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem, określony w art. 6 ust. 3 zdanie drugie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ma zastosowanie również do uwierzytelniania odpisu pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c.). Pogląd ten ma oczywiście odpowiednie zastosowanie do uwierzytelniania odpisów pełnomocnictw procesowych przez adwokatów zgodnie ze sposobem określonym w art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. Jak wynika z akt sprawy, wezwany do usunięcia braku formalnego skargi pełnomocnik procesowy zastosował ostatecznie podejście nawiązujące do treści art. 4 ust. 1b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (u.p.a.). Rzecz jednak w tym, że wbrew jego twierdzeniom zawartym w zażaleniu przedłożony odpis pełnomocnictwa – pomimo użycia formuły "poświadczenia za zgodność z oryginałem", wskazania daty i miejsca sporządzenia poświadczenia oraz podania imienia i nazwiska adwokata – nie zawierał konstytutywnego dla uwierzytelnienia odpisu pełnomocnictwa procesowego w rozumieniu art. 46 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1b u.p.a. podpisu pełnomocnika procesowego będącego adwokatem. W konsekwencji wobec niewykonania przez pełnomocnika procesowego wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w zakresie niezłożenia pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 3 i art. 57 § 1 p.p.s.a.), kontrolowany Sąd Wojewódzki prawidłowo zastosował rygor wynikający z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając wniesioną skargę i zarządzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego. Mając na względzie powyższe ustalenia i wnioski oraz uznając, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.