II GZ 538/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1231/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1231/15 uwzględnił wniosek S.P., wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że S.P. (dalej: skarżący) w treści skargi zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą będącą na granicy zaspokojenia wyłącznie swoich podstawowych potrzeb życiowych. Wysokość średnich miesięcznych dochodów skarżącego wynosi ok. 1800 zł, wraz z żoną A.K. wychowują 2,5 roczne dziecko. Żona skarżącego pracuje na niepełny etat i zarabia ok. 2300 zł brutto. Jednocześnie, jak wskazał wnioskodawca, zaciągnął on zobowiązanie kredytowe we frankach szwajcarskich na zakup domu, w którym mieszka rodzina. Kredyt ma być spłacany do 2027 r., a obecna suma zadłużenia wynosi 271.000 zł. Wysokość miesięcznej raty to ok. 2.000 zł, zatem obecnie na ten cel skarżący przeznacza całość uzyskanych środków pozostałych po dokonaniu opłat za podstawowe, bieżące utrzymanie (wyżywienie, opłaty stałe). Ponadto zaznaczył, że w sytuacji braku możliwości spłaty kredytu, zostanie on wypowiedziany i natychmiast wymagalny, ponieważ skarżący nie będzie miał możliwości zapłaty raty bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny, a wówczas utrata domu zajmowanego przez rodzinę, byłaby niewątpliwie związana z trudnymi do odwrócenia skutkami, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wnioskodawca przywołał na poparcie swoich argumentów orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy tam zawarte. Do skargi załączono zaświadczenie o kredycie z 17 lutego 2015r., zeznanie roczne PIT-36 za rok 2014 oraz zaświadczenie o dochodach żony skarżącego. W piśmie z dnia 9 lipca 2015 r. skarżący uzupełnił przedmiotowy wniosek wskazując, iż w stosunku do niego został wydany tytuł wykonawczy, którego podstawą jest zaskarżona decyzja. Nadesłał również kserokopie dwóch postanowień - Sądu Rejonowego w P. Wydział VII – umarzającego postępowanie karne w stosunku do jego osoby oraz postanowienia Sąd Okręgowego w P. Wydział V utrzymujące w mocy ww. postanowienie sądu rejonowego. Sąd pierwszej instancji uznał, że argumenty i okoliczności przytoczone – w sposób jasny i przejrzysty - we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności przedstawione we wniosku zostały też poparte stosownymi dokumentami. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową w jakiej obecnie znajduje się skarżący i jego rodzina, a także wysokość kary pieniężnej wynikającej z zaskarżonej decyzji w kwocie 24 000 zł. Sąd zważając na wysokość kary pieniężnej stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego i jego rodzinę na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody. Zdaniem Sądu, kwota dochodzonych zaległości jest kwotą znaczną, w zestawieniu z obecną sytuacją finansową strony. Dlatego też wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego i jego rodzinę na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić mu poważną szkodę, poprzez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Izby Celnej w W. wnosząc o jego uchylenie i zwrot wpisu w wysokości 100 zł. Autor zażalenia wskazał, że Sąd pierwszej instancji rozpatrując wniosek strony nie zbadał sytuacji majątkowej skarżącego. Jego zdaniem nie wiadomo jakim majątkiem skarżący dysponuje (np. papiery wartościowe, obligacje, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach, nieruchomości) i czy posiada z tego tytułu dodatkowe źródła dochodu. Podniósł również, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji równać się może z niemożnością wyegzekwowania ciążących na dłużniku zaległości podatkowych, a to oznacza zgodę na bezskuteczność egzekucji. Ponadto, zdaniem organu, WSA w W. nie uwzględnił interesu wierzyciela publicznoprawnego - statio fisci Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Izby Celnej w W. Organ podkreślił też, że wstrzymanie wykonania decyzji skutkować będzie zawieszeniem ewentualnego postępowania egzekucyjnego, co spowoduje realną możliwość działania dłużnika na szkodę wierzyciela. Organ zauważył również, że wymierzona kara jest następstwem powadzenia niezgodnej z przepisami działalności urządzania gier poza kasynem gry. W odpowiedzi na zażalenie S.P. wniósł o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszów zastępstwa adwokackiego, za postępowanie odwoławcze, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący przedstawił okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. czyli niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Powodem takiego rozstrzygnięcia jest zła kondycja finansowa strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w W., że skarżący w dołączonym do skargi wniosku oraz piśmie uzupełniającym wniosek dał podstawę do stwierdzenia, że zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zapłata kary pieniężnej przy dochodach skarżącego i jego małżonki odpowiednio 1800 zł, 2300 zł brutto z uwzględnieniem miesięcznej spłaty kredytu w wysokości 2000 zł, może doprowadzić do niemożności pokrycia rat kredytu, z czym mogłaby się wiązać ewentualna egzekucja z nieruchomości skarżącego. Dlatego też wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego i jego rodzinę na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a także wyrządzić mu poważną szkodę, poprzez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, że w powołanym stanie faktycznym sprawy Sąd pierwszej instancji przyjął, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest kara pieniężna w wysokości 24 000 zł. Jak wynika z akt administracyjnych, w powyższej sprawie zaskarżona jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] października 2014 r. wymierzająca skarżącemu karę pieniężną w kwocie 12 000 zł. Pomimo błędnie ustalonej przez Sąd pierwszej instancji wysokości kary pieniężnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nawet przy przyjęciu iż ww. kara jest o połowę niższa, występują u skarżącego przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy zaznaczyć, odnosząc się do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zażalenia, iż "WSA w W. nie uwzględnił interesu Skarbu Państwa przy wstrzymaniu wykonania decyzji skarżącego", że stanowisko to jest bezzasadne. Okoliczność ta nie mogła być brana pod uwagę, bowiem przesłanki wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 p.p.s.a. odnoszą się do sytuacji skarżącego nie zaś innych podmiotów, w tym Skarbu Państwa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał też, że argumentacja organu jakoby "instytucja wstrzymania aktu oznaczała zgodę na bezskuteczność egzekucji" jest pozbawiona wszelkich podstaw. Należy wyraźnie zaznaczyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (postanowienie Naczelnego sadu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 925/10). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.