II GZ 64/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2274/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 sierpnia 2023 r., znak DZiK-IV.6610.4.25.2023/L- 0003/19/AB w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2274/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez P.Z. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 sierpnia 2023 r. w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę P.Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 sierpnia 2023 r. w przedmiocie cofnięcia koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem ustawowego terminu. Wyjaśniono, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2023 r., więc termin na wniesienie skargi upłynął z dniem 15 września 2023 r. Skargę nadano natomiast w dniu 18 września 2023 r. Odpis postanowienia z dnia 17 czerwca 2024 r. został doręczony skarżącemu w dniu 21 czerwca 2024 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podał, że decyzja została odebrana przez jego matkę w dniu 16 sierpnia 2023 r. i w tym okresie skarżący przebywał poza miejscem zamieszkania, tj. [...]. Skarżący wyjaśnił, że jego matka na skutek podeszłego wieku zapomniała mu przekazać informacji o przesyłce, a także wskazał, że jest zmuszony zajmować się ojcem, który w wyniku chorób psychicznych i fizycznych nie jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania. Skarżący zwrócił uwagę, że stan ojca stale się pogarsza, co powoduje potrzebę całodobowej opieki. Ponadto skarżący podkreślił, że nie jest osobą biegłą w prawie i gdy tylko uzyskał informację o piśmie z sądu natychmiast złożył skargę na decyzję. Skarżący załączył do wniosku kartę informacyjną leczenia szpitalnego swojego ojca ze Szpitala Miejskiego Specjalistycznego [...]. Odmawiając skarżącemu przywrócenia terminu Sąd I instancji stwierdził, że przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu. Wskazano, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 3 sierpnia 2023 r. wynika, iż odebrał ją w dniu 16 sierpnia 2023 r. skarżący, a nie jego matka, co stoi w sprzeczności z twierdzeniami zawartymi we wniosku i tym samym wyklucza tę okoliczność jako uzasadniającą brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, iż matka skarżącego odebrała decyzję I instancji wydaną w dniu 15 czerwca 2023 r., która nie podlegała zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Odnosząc się zaś do dokumentacji przedstawionej przez skarżącego tj. karty informacyjnej leczenia szpitalnego jego ojca Sąd I instancji wskazał, że wynika z niej, iż ojciec skarżącego w dniach od [...] marca do [...] marca 2024 r. przebywał na Oddziale Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Szpitala Miejskiego [...]. Sąd stwierdził, że okoliczność ta nie miała związku ze zdarzeniem, które nastąpiło sześć miesięcy wcześniej, tj. z wniesieniem skargi z uchybieniem terminu. Podkreślono również, że skarżący nie wyjaśnił od jak dawna ojciec wymaga stałej opieki ze strony osób trzecich, w szczególności czy w okresie biegu terminu do wniesienia skargi nastąpiło zdarzenie, które wymagało od skarżącego stałej opieki nad ojcem i w konsekwencji wpłynęło na późniejsze uchybienie terminu w tym zakresie. Wskazano, że powoływanie się na chorobę członka rodziny musi zostać powiązane z rzeczywistym brakiem możliwości działania, przez co należy również rozumieć brak możliwości posłużenia się innymi osobami, czego skarżący nie uprawdopodobnił. Sąd stwierdził także, że okoliczności świadczącej o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu nie stanowi brak biegłej znajomości przepisów prawa, z uwagi na to, iż skarżący był pouczany o terminach dokonywania czynności procesowych. Skarżący wniósł zażalenie od postanowienia Sądu I instancji z dnia 7 listopada 2024 r., domagając się jego uchylenia oraz przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji z dnia 3 sierpnia 2023 r. W zażaleniu wskazał, że z powodu problemów rodzinnych źle odczytał zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji oraz że nie przewidział, by przedstawić wszystkie dokumenty dotyczące chorób ojca, z których wynika, że jest on niezdolny do samodzielnego funkcjonowania. Wskazał również, że jego ojciec od około 1984 r. leczy się na zespół depresyjno-urojeniowy, od 10 lat ma poważne problemy kardiologiczne i pulmonologiczne: niedokrwienie serca (wszczepiony rozrusznik) oraz przewlekła choroba obturacyjna płuc (odma), a także cierpi na chorobę Parkinsona. Skarżący wskazał, że jego ojciec wymaga leczenia i stałej opieki osób trzecich. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie zaś do art. 87 §2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). W szczególności w odniesieniu do okoliczności związanych ze stanem zdrowia podkreśla się w orzecznictwie, że choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej tylko przy spełnieniu określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Ponadto, strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji uznał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący, nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Za okoliczności takie nie można bowiem uznać sytuacji rodzinnej skarżącego. Nie podając w wątpliwość złego stanu zdrowia ojca skarżącego stwierdzić należy, że nie uprawdopodobniono, aby w terminie otwartym do złożenia skargi uległ on pogorszeniu na tyle, że uniemożliwiało to skarżącemu wniesienie w terminie skargi od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 sierpnia 2023 r., bądź posłużenie się w tym celu osobą trzecią. Skarżący do przedmiotowego zażalenia dołączył wybiórczą dokumentację medyczną ojca, w tym karty informacyjne z leczenia szpitalnego, gdzie ojciec skarżącego przebywał w dniach od [...] do [...] grudnia 2018 r. oraz od [...] do [...] marca 2024 r., a zatem w okresie, który nie ma znaczenia bezpośredniego w tej sprawie, zaświadczenie lekarskie z dnia 18 września 2024 r., faktury VAT za usługi medyczne ojca z sierpnia 2024 r. oraz orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWIA w K. z dnia 11 stycznia 2007 r. z której wynika ponad 23 letni – na dzień 11 stycznia 2007 r. – okres inwalidztwa ojca skarżącego. Skarżący wskazał również w zażaleniu, że jego ojciec choruje na zespół depresyjno-urojeniowy "od około 1984 r.". Nie można zatem okoliczności tej potraktować jako nagłej. Ponadto ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w niniejszym zażaleniu skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o tym, że stan zdrowia (choroba) ojca w terminie otwartym do złożenia skargi uniemożliwiał mu dokonywanie czynności procesowych osobiście lub poprzez posłużenie się osobą trzecią. Uznać zatem należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.