II GZ 646/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 977/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 9 [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. oddalił wniosek A. A. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 9 [...] 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w sprawie ze skargi A. A. tą decyzję. W piśmie procesowym z dnia 12 [...] 2016 r. A. A. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 9 [...] 2015 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. W uzasadnieniu wniosku powołała się na wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim z dnia 13 listopada 2015 r., uniewinniający ją od zarzutu popełnienia przestępstwa karno-skarbowego polegającego na prowadzeniu gier na automacie wbrew przepisom ustawy. Ponadto skarżąca powołała się na złożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazała, że jest zatrudniona na umowę o prace w wymiarze ¼ etatu, uzyskując z tego tytułu dochód w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że samotnie wychowuje dziecko i ponosi koszty związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych swoich oraz dziecka. Spłaca również kredyt hipoteczny. Bez pomocy najbliższych nie miałaby środków do życia. Posiada udział wielkości 1/3 w nieruchomości, mieszkanie o pow. 45 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1ha. Skarżąca nie jest w stanie spieniężyć tego majątku. Konieczność zapłaty kary w wysokości [...] zł spowoduje powstanie u skarżącej nieodwracalnych skutków, których nawet przy pozytywnym rozpatrzeniu skargi na decyzję nakładająca karę nie będzie można odwrócić. W związku z tym w ocenie skarżącej zostały spełnione przesłanki ustawowe do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając powyższy wniosek wskazał, że w jego ocenie skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z pozytywnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Powołanie się przez skarżącą na wyrok sądu karnego uniewinniający ją od zarzutów popełnienia przestępstwa karno-skarbowego jest, zdaniem tego Sądu, całkowicie irrelewantne z punktu widzenia przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji, pozostałe z podniesionych argumentów są zaś mało wiarygodne. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów wskazujących na jej sytuację majątkową, odwołując się do złożonego przez siebie wcześniej w tej samej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został jednakże rozpatrzony negatywnie (postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r.) jako niewiarygodny. Wynika z niego, że jedyny dochód skarżącej stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wymiarze ¼ etatu, w kwocie [...] zł netto miesięcznie, z której to kwoty, według twierdzeń skarżącej, utrzymuje siebie oraz 4-letniego syna oraz spłaca kredyt hipoteczny, którego rata w chwili obecnej wynosi ponad [...] zł. Wobec niewiarygodnych twierdzeń skarżącej co do jej sytuacji finansowej zdaniem Sądu nie można było ocenić czy spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji brak dokładnego zbadania jej obecnej sytuacji. Wskazała, że obecnie znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej oraz psychicznej. Zalega z opłatami czynszu, ratami kredytu oraz składkami ZUS. Wyjaśniła, że sytuacja ta w dużej mierze wynika z choroby jej matki (nowotwór złośliwy), która dotychczas prowadziła bar, w którym pracowała Skarżąca, wspomagała ją finansowo, a także pomagała w opiece nad synem. Dodatkowo zaangażowana jest ona w opiekę nad chorym ojcem (na którego pomoc z uwagi na jego stan zdrowia – jest po trzech zawałach – nie może liczyć). Do zażalenia Skarżąca załączyła pisma z ZUS (upomnienia), z banku, tytuł wykonawczy, wezwania do zapłaty oraz dokumentacje medyczną jej matki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) dalje: "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, oceniając zasadność zastosowania ochrony tymczasowej, bada wyłącznie, czy zostały spełnione przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Oznacza to, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie jest prawidłowa. Sąd I instancji zakwestionował wiarygodność twierdzeń Skarżącej powołując się na postanowienie tego Sądu z dnia 9 listopada 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, stwierdzając że argumenty Skarżącej są mało wiarygodne w porównaniu z przedstawionymi dokumentami. Z dokumentacji tej, zdaniem Sądu I instancji, wynika, że Skarżąca ponosi wydatki wielokrotnie przewyższające jej zarobki, jednakże, co pominął ten Sąd, z wniosku wyraźnie wynika, czego już Sąd ten nie wyjaśnił, że "bez pomocy najbliższych A. A. nie miałaby środków do życia". W dalszych pismach w sprawie Skarżąca zaś konsekwentnie wskazuje na zależności rodzinne – choroba nowotworowa jej matki, konieczność opieki nad chorym ojcem, opieka nad małym dzieckiem – które wpływają na ocenę jej sytuacji osobistej i majątkowej, co może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Do pism Skarżąca załączyła szereg dokumentacji – medycznej, jak i obrazującej jej sytuację finansową – pisma z banku, z ZUS, tytuły wykonawcze itd. – dokładnie łącząc i opisując wszystkie podnoszone w nich argumenty. Jakkolwiek faktem jest, że część dokumentacji Skarżąca składała już po wydaniu zaskarżonego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a treść art. 61 § 4 p.p.s.a. stanowi, że sąd może w każdym czasie, w razie zmiany okoliczności, zmienić lub uchylić postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydanych na podstawie § 2 i 3 art. 61 p.p.s.a., to mając na względzie charakter rozpatrywanej sprawy, sytuację Skarżącej jak również względy ekonomii procesowej Naczelny Sąd Administracyjny postanowił umożliwić Sądowi I instancji ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wszystkich wskazanych przez Skarżącą okoliczności. Z uwagi na powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji, winien rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, biorąc w szczególności pod uwagę składane przez nią oświadczenia i dokumenty obrazujące jej trudną sytuację majątkową. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.