II GZ 648/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 7 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1967/16 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 marca 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1967/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) odrzucił zażalenie M. S. (dalej: skarżąca) na postanowienie WSA z 12 grudnia 2016 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lipca 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie odwołania ze stanowiska notariusza. WSA stwierdził, że skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie z 12 grudnia 2016 r., od którego nie uiściła należnego wpisu i nie dołączyła odpisu zażalenia dla organu. W związku z tym pismami z 12 stycznia 2017 r. skarżąca została wezwana do: 1) uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. przez nadesłanie jego odpisu oraz 2) uiszczenia wpisu od zażalenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwania te skarżąca odebrała 31 stycznia 2017 r., a zatem termin na uiszczenie wpisu i nadesłanie odpisu zażalenia upływał 7 lutego 2017 r. W dniu 7 lutego 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast do 28 marca 2017 r. nie złożyła odpisu zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2017 r. Z uwagi na nieuzupełnienie braku zażalenia w wyznaczonym terminie, WSA odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA z 28 marca 2017 r. Stwierdziła, że 20 marca 2017 r. złożyła do WSA odpis zażalenia. Dodała, że w niniejszej sprawie jest "zupełnie pogubiona" i dlatego – z uwagi na stan zdrowia i sytuację materialną – wnosiła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca wniosła o przywrócenie uchybionego terminu, załączając kserokopię zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie na postanowienie WSA z 28 marca 2017 r. jest niezasadne. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z kolei zgodnie z drugim ze wskazanych przepisów, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Z art. 194 § 3 p.p.s.a. wynika m.in., że zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. W szczególności do pisma należy dołączyć jego odpisy, co wynika z art. 47 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że do zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. skarżąca nie załączyła odpisu zażalenia dla strony przeciwnej. Zażalenie miało zatem brak formalny. Przepisy odnoszące się do zażalenia (Dział IV, rozdział 2 p.p.s.a.) nie określają wprost skutków prawnych niezachowania braku formalnego zażalenia w zakresie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym. W takiej sytuacji należy jednak zastosować odesłanie przewidziane w (cytowanym wyżej) art. 197 § 2 p.p.s.a., to jest zastosować odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (a więc przepisy rozdziału 1, działu IV p.p.s.a.). W tej grupie przepisów postępowanie naprawcze zostało przez ustawodawcę określone w art. 177a p.p.s.a., który stanowi: "Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi". Zauważyć przy tym należy, że wymaganiami przewidzianymi w art. 176 p.p.s.a. innymi niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są w szczególności wymagania przepisane dla pisma w postępowaniu sądowym. Z art. 177a p.p.s.a. odczytywanego w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. można zatem wywieść normę prawną, że jeżeli zażalenie nie spełnia wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to przewodniczący ma obowiązek wezwać stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W niniejszej sprawie w zakresie stwierdzonego przez WSA braku formalnego zażalenia zostało przeprowadzone postępowanie naprawcze przewidziane w art. 177a w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Przewodniczący - sędzia WSA wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. przez nadesłanie odpisu zażalenia, celem doręczenia go pełnomocnikowi organu – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 31 stycznia 2017 r. (k. 53 akt sądowych), wobec tego termin na uzupełnienie braku formalnego mijał 7 lutego 2017 r. W terminie tym skarżąca nie złożyła zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. W obecnie rozpoznawanym zażaleniu (na postanowienie WSA z 28 marca 2017 r.) skarżąca podniosła, że w dniu 20 marca 2017 r. złożyła do WSA odpis zażalenia. Z akt sprawy wynika jednak, że 20 marca 2017 r. skarżąca złożyła odpis zażalenia z 7 lutego 2017 r. na postanowienie WSA odrzucające wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazany przez skarżącą odpis nie dotyczył zatem zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r., a ponadto został złożony po wyznaczonym terminie (to jest po 7 lutego 2017 r.). W tej sytuacji WSA prawidłowo uznał, że nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. musiało skutkować odrzuceniem tego zażalenia na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie WSA z 28 marca 2017 r. odpowiada zatem prawu. Na zakończenie należy zauważyć, że w rozpoznawanym obecnie zażaleniu skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie z 12 grudnia 2016 r. Wniosek ten będzie podlegał rozpoznaniu przez WSA. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG